Streszczenie
Do przeglądu włączono 26 badań, a w metaanalizie wzięto pod uwagę wyniki 17 badań z udziałem łącznie 2856 chorych. W przypadku pacjentów przebywających na oddziałach rehabilitacyjnych prawdopodobieństwo powrotu do samodzielnego chodzenia wynosiło 0,60 (95% PU 0,47-0,74, 1373 chorych) w ciągu 3 miesięcy, 0,65 (95% PU 0,53-0,77, 444 chorych) w ciągu 6 miesięcy i 0,91 (95% PU 0,81-1,00, 24 chorych) w ciągu 12 miesięcy. Dla pacjentów przebywających na oddziale szpitalnym wartości te wynosiły 0,39 (95% PU 0,27-0,52, 634 chorych) w ciągu 3 miesięcy, 0,69 (95% PU 0,46-0,92, 405 chorych) w ciągu 6 miesięcy i 0,74 (95% PU 0,59-0,88, 34 chorych) w ciągu 12 miesięcy. Wśród pacjentów unieruchomionych z powodu udaru mózgu przebytego w ciągu ostatniego miesiąca leczonych na oddziale rehabilitacyjnym 60% odzyska zdolność do samodzielnego chodzenia, a w grupie pacjentów leczonych na oddziale szpitalnym odsetek ten wyniesie 39%. Obserwacje te mogą być użyteczne klinicznie przy podejmowaniu decyzji dotyczących dystrybucji środków związanych z rehabilitacją, a także przy edukacji pacjentów i ich opiekunów oraz przy planowaniu wypisu chorego ze szpitala.
Słowa kluczowe: chód, ruch, metaanaliza, wynik, rokowanie, rehabilitacja, udar mózgu, przegląd systematyczny, chodzenie
Wprowadzenie
Odzyskanie zdolności do samodzielnego chodzenia po udarze mózgu ma ogromne znaczenie zarówno dla pacjentów, jaki pracowników ochrony zdrowia. Ludzie obawiają się utraty niezależności bardziej niż czegokolwiek innego, a zdolność chodzenia warunkuje jej zachowanie. Pytanie o powrót sprawności chodu jest często pierwszym stawianym pracownikom ochrony zdrowia przez pacjentów po udarze. Odzyskanie zdolności do chodzenia jest głównym czynnikiem determinującym uczestnictwo w czynnościach życia codziennego, a przez to miejsce, do którego chory jest wypisywany ze szpitala. Dostępne są dwa przeglądy systematyczne oceniające czynniki rokownicze powrotu sprawności chodu u pacjentów po udarze mózgu. W jednym z nich Kwakkel i wsp. zasugerowali, że czynnikami predykcyjnymi powrotu sprawności chodu u chorych po udarze są: wiek, przebyty wcześniej udar, prawidłowe funkcjonowanie zwieraczy pęcherza moczowego, stan świadomości na początku choroby, obecność zaburzeń orientacji dotyczących czasu i miejsca, nasilenie niedowładów, utrzymywanie równowagi w pozycji siedzącej, liczba punktów w skali ADL (oceny aktywności życia codziennego) przy przyjęciu do szpitala i poziom opieki socjalnej, a także wskaźnik metabolizmu glukozy poza ogniskiem niedokrwiennym u pacjentów z współistniejącym nadciśnieniem tętniczym. W innym, bardziej aktualnym przeglądzie Meijer i wsp. zasugerowali, że jakość dostępnych danych jest niewystarczająca do określenia czynników rokowniczych, ale istnieją pewne dowody na to, że z gorszym wynikiem leczenia związane są: mała wyjściowa liczba punktów w skali oceny funkcjonalnej ADL, zaawansowany wiek pacjenta, obecność zaburzeń funkcji poznawczych, niedowładu kończyn, zaburzeń świadomości na początku choroby, wcześniejszego porażenia połowiczego, niedowidzenia połowiczego jednoimiennego, zaburzeń ostrości wzroku, apraksji konstrukcyjnej, a także nieprzyjęcie pacjenta na oddział udarowy, rozpoznanie udaru innego niż lakunarny, zaburzenia wzrokowo-przestrzenne, nietrzymanie moczu i płeć żeńska. W obu przeglądach analizą objęto pacjentów zarówno wyjściowosprawnych, jak i unieruchomionych, przed analizowanym zachorowaniem. Brakuje natomiast danych dotyczących prawdopodobieństwa odzyskania zdolności samodzielnego chodzenia u osób, które zostały unieruchomione po wystąpieniu udaru. Pacjenci unieruchomieni zwykle charakteryzowali się dużym nasileniem objawów udaru, a chorzy z ciężkim udarem wymagają znacznej pomocy fizycznej i finansowej na leczenie rehabilitacyjne i przyszłą opiekę. Dlatego celem obecnego przeglądu systematycznego było określenie prawdopodobieństwa powrotu sprawności chodu u pacjentów unieruchomionych w ciągu pierwszego miesiąca po wystąpieniu udaru.
Dodaj do ulubionych
