Zastosowanie wieloogniskowych soczewek wewnątrzgałkowych u chorych na jaskrę

Ostatnie odkrycia
Wieloogniskowe implanty wewnątrzgałkowe używane są od lat 80. ubiegłego wieku. Dotychczas opublikowano kilka badań porównujących korzyści i wady wynikające z ich stosowania z obserwowanymi dla tradycyjnych jednoogniskowych implantów wewnątrzgałkowych. Większość z tych badań dotyczyła chorych na zaćmę bez współistnienia innych chorób okulistycznych. W bardzo niewielu doniesieniach opisano wyniki stosowania badanych soczewek u osób z okulistycznymi chorobami współistniejącymi. Autorzy przeanalizowali dostępne dane oraz potencjalne korzyści i zagrożenia związane ze stosowaniem wieloogniskowych soczewek wewnątrzgałkowych w oczach chorych na jaskrę. Niedawno opublikowano przegląd ośmiu badań wyłonionych z bazy danych Cochrane, w których zastosowano surowe kryteria doboru chorych. Z udziału w nich wykluczono wszystkich chorych ze współistniejącymi chorobami oczu. Ostatnio nie opublikowano doniesień poświęconych przede wszystkim zastosowaniu wieloogniskowych soczewek wewnątrzgałkowych u chorych na jaskrę.

Podsumowanie
Nie można stworzyć jednoznacznych zaleceń dotyczących stosowania wieloogniskowych soczewek wewnątrzgałkowych u chorych na jaskrę, ponieważ nie przeprowadzono dotąd dużych badań, oceniających ich przydatność. Obecnie decyzję o wykorzystywaniu takich soczewek w tej grupie chorych podejmuje się na podstawie indywidualnej oceny.

Słowa kluczowe
wrażliwość na kontrast, jaskra, soczewki wewnątrzgałkowe, wieloogniskowy

Skróty
IOL – soczewka wewnątrzgałkowa
SLP – skaningowa polarymetria laserowa
MFIOL – wieloogniskowa soczewka wewnątrzgałkowa
SLT – skaningowa topometria laserowa

Wprowadzenie

W ciągu ostatnich kilku dekad w chirurgii zaćmy nastąpiły znaczące zmiany. Oprócz zmniejszenia otwarcia rogówkowego, zaczęto przywiązywać wagę do oceny bardziej spektakularnych wyników leczenia, m.in. uzależnienia odnoszenia okularów po zabiegu. Uzyskanie widzenia najbardziej zbliżonego do tego, jakie cechuje młode normowzroczne oko, stało się standardowym celem, w kierunku którego zmierza chirurgia zaćmy, porównująca osiągane wyniki leczenia z tą właśnie grupą osób. Obecnie dysponujemy różnymi rodzajami wieloogniskowych soczewek wewnątrzgałkowych (multifocal intraocular lenses, MFIOL), które pomagają chorym uniezależnić się od noszenia okularów za cenę niepożądanych efektów optycznych, takich jak widzenie kręgów wokół punktów świetlnych (halo), oślepiający odblask (glare) i osłabienie wrażliwości na kontrast (contrast sensitivity). Autorzy opisywali wcześniej możliwość osiągania korzystnych wyników po wszczepianiu MFIOL osobom z okulistycznymi chorobami współistniejącymi. Zmiany patologiczne w przebiegu jaskry mogą jednak oddziaływać z efektami optycznymi pojawiającymi się po wszczepieniu MFIOL. Wrażliwość na kontrast zmniejsza się z wiekiem, co wynika ze wzrostu aberracji sferycznych soczewki oka i może być dodatkowo pogłębiane przez jaskrę. Wrażliwość na kontrast jest również osłabiana przez MFIOL, ale zmniejszenie aberracji sferycznej w niektórych soczewkach wewnątrzgałkowych (intraocular lens, IOL) może w pewnym stopniu przeciwdziałać opisywanej utracie. Osłabienie wrażliwości na kontrast po wszczepieniu MFIOL występuje też w stanach związanych z widzeniem mezopowym (zmierzchowym), a znaczenie opisywanej utraty w życiu codziennym jest niepewne. W niniejszym artykule omówiono potencjalne korzyści i problemy wynikające ze stosowania MFIOL u chorych na jaskrę.