Streszczenie
Podsumowanie
Zespół ciasnego oczodołu stwarza poważny problem kliniczny. Mimo intensywnego leczenia farmakologicznego oraz interwencji chirurgicznych trudno opanować IOP, co prowadzi do postępującej utraty pola widzenia.
Słowa kluczowe
jaskra, ciśnienie wewnątrzgałkowe, gałka oczna, zespół
Wprowadzenie
Podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP) jest najważniejszym znanym czynnikiem ryzyka rozwoju jaskry. Chociaż metodą pomiaru IOP, uznaną za złoty standard, nadal jest tonometria aplanacyjna Goldmanna, liczne źródła błędu mogą wpływać na dokładność pomiarów. Ciśnienie wywierane na gałkę oczną z zewnątrz zwiększa wartość IOP. Do czynników zwiększających IOP w tym mechanizmie należą: ograniczenia lub jednoczesne skurcze mięśni wewnątrzgałkowych, zaciskanie powiek przez chorego oraz uciskanie gałki przez powieki podczas pomiaru IOP. Na odczyty wartości IOP mogą też wpływać zmiany ciśnienia tętniczego i żylnego. Uciśnięcie szyi, np. przez zbyt ciasno zawiązany krawat, może zwiększać zarówno ciśnienie żylne, jak i IOP. Podwojenie wartości IOP udokumentowano za pomocą mankietu aparatu służącego pomiarom ciśnienia krwi, założonego na szyję i wypełnionego do uzyskania ciśnienia 40 mm Hg. Wstrzymaniu oddechu, częstemu u chorych w trakcie rutynowego pomiaru ciśnienia metodą tonometrii aplanacyjnej, towarzyszy niekiedy manewr Valsalvy, mogący zmieniać wartości IOP.
Na wartość IOP wpływa skurcz mięśni wewnątrzgałkowych i zewnątrzgałkowych. Maksymalne wychylenie gałek ocznych ku górze jest tym skrajnym położeniem gałki ocznej, które powoduje największy wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego (średnio o 6,8 mm Hg). Podobnie jak w nadczynności tarczycy, przekrwienie tkanek oczodołu może zwiększać IOP i przyczyniać się do rozwoju jaskry. W przebiegu naciekowej oftalmopatii jaskra powstaje na drodze kilku mechanizmów. Pozagałkowy proces zapalny, w którym dochodzi do powiększenia objętości mięśni pozagałkowych, może oddziaływać na układ żylny oczodołu i zwiększać zewnątrzoponowe ciśnienie żylne. Skurcz mięśni wewnątrzgałkowych i uciśnięcie oczodołowych punktów przyczepu znacznie zmieniają IOP w różnych pozycjach gałki ocznej. Kolejną przyczyną jest ograniczenie objętości oczodołu wywołane uciskiem przegrody oczodołu oraz zbyt mała objętość oczodołu kostnego w stosunku do zawartości oczodołu. Odbarczenie oczodołu polega na usunięciu dolnej części ściany kostnej oczodołu, połączonym niekiedy z usunięciem ściany bocznej lub przyśrodkowej w celu wgłobienia tłuszczu oczodołowego.
W przeglądzie piśmiennictwa nie wykazano doniesień ani pozycji piśmiennictwa, odnoszących się do zagadnienia, które autorzy niniejszego artykułu określili mianem zespołu ciasnego oczodołu. Poniżej opisano sześciu chorych, cechujących się podobnymi uporczywymi postępującymi uszkodzeniami w przebiegu jaskry, których leczenie sprawia trudność.
Dodaj do ulubionych