Czy u pacjentów z ostrą zakrzepicą żył głębokich wskazane jest ograniczenie aktywności?

Wczesne uruchomienie nie zwiększa ryzyka zatorowości płucnej
Dokonaliśmy uporządkowanego przeglądu piśmiennictwa i znaleźliśmy sześć kontrolowanych badań klinicznych z randomizacją (RCT – randomized controlled trial) oraz trzy badania kohortowe dotyczące tego problemu. We wszystkich sześciu RCT uczestniczyli pacjenci z ostrą zakrzepicą żył głębokich, u których nie stwierdzono jednak stanu zagrożenia życia. W badaniach tych oceniano różne punkty końcowe, w tym częstość występowania nowych przypadków zatorowości płucnej, zmiany obwodu kończyny dolnej, ból w obrębie kończyny dolnej, samopoczucie pacjenta oraz progresję zakrzepicy żył głębokich. W badaniach tych zgodnie wykazano, że wczesne uruchamianie pacjenta w połączeniu z uciskiem kończyny jest bezpieczniejsze niż unieruchomienie pacjenta w łóżku. Mimo iż liczebność grup ocenianych we wszystkich RCT była mała, zaobserwowane trendy zgodnie przemawiały na korzyść uruchamiania pacjenta i ucisku kończyny. W prospektywnym badaniu kohortowym oceniającym występowanie nowych przypadków zatorowości płucnej wśród wcześnie uruchamianych pacjentów, u których stosowano ucisk kończyny oraz leczenie przeciwzakrzepowe, stwierdzono, że częstość rozwoju zatorowości płucnej była istotnie mniejsza niż w historycznej grupie pacjentów unieruchomionych w łóżku. W innym badaniu, w którym wykorzystano dane z hiszpańskiego rejestru RIETE, obejmującego pacjentów z potwierdzoną ostrą zakrzepicą żył głębokich lub zatorowością płucną, nie stwierdzono istotnej różnicy w częstości występowania nowych przypadków zatorowości płucnej między pacjentami unieruchomionymi a wcześnie uruchamianymi. Unieruchomieni  pacjenci z zakrzepicą żył głębokich byli na ogół w cięższym stanie, częściej stwierdzano u nich PaO2 <60 mmHg oraz częściej otrzymywali oni mniejsze dawki heparyny drobnocząsteczkowej (p <0,005). Czy uruchomienie pacjenta wpływa na progresję zmian zakrzepowych?
W wieloośrodkowym kontrolowanym badaniu klinicznym z randomizacją wykazano, że do progresji zmian zakrzepowych dochodziło częściej u pacjentów unieruchomionych w łóżku niż u osób wcześnie uruchamianych, u których w leczeniu stosowano ucisk kończyny (p <0,01). W innym kontrolowanym badaniu klinicznym z randomizacją stwierdzono podobny trend, chociaż różnica nie osiągnęła istotności statystycznej ze względu na małą liczebność ocenianej grupy. Kliniczne znaczenie tych badań flebograficznych nie jest jasne. Czy korzystne działanie ma uruchomienie pacjenta czy ucisk kończyny?
W kontrolowanych badaniach klinicznych z randomizacją wykazano, że uruchomienie pacjenta w połączeniu z uciskiem kończyny dolnej może skutecznie zmniejszać jej obrzęk i ból w porównaniu z samym unieruchomieniem. Ta różnica była wykrywalna po 2 latach od wystąpienia zakrzepicy żył głębokich.  Natomiast w kontrolowanych badaniach klinicznych z randomizacją, w których leczenie uciskiem stosowano zarówno u pacjentów uruchomionych, jak i unieruchomionych, nie stwierdzono istotnej różnicy w obwodzie kończyny dolnej po 1 miesiącu i 6 miesiącach. Te wyniki pozwalają sądzić, że korzystny wpływ na miejscowe objawy może wynikać raczej z ucisku kończyny niż z uruchomienia pacjenta.