Streszczenie
Rak jelita grubego zajmuje trzecie miejsce wśród nowotworów występujących najczęściej zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet oraz trzecie miejsce wśród najczęstszych przyczyn zgonów z powodów onkologicznych. W Stanach Zjednoczonych ryzyko rozwoju tego nowotworu w ciągu całego życia wynosi około 7%. Blisko 70-80% nowotworów jelita grubego stanowi rak okrężnicy. Zgodnie z definicją przyjętą według kryteriów włączania chorych do badań oceniających skuteczność leczenia adiuwantowego z powodu raka okrężnicy nowotwór ten lokalizuje się ponad zachyłkiem otrzewnej i jest oddalony od zwieraczy odbytu o co najmniej 15 cm lub koniec dalszy ogniska pierwotnego znajduje się ponad 12 cm od brzegu odbytu.
Rak okrężnicy w III stopniu zaawansowania to nowotwór z przerzutami do węzłów chłonnych, ale bez przerzutów odległych. Nie określono dokładnie rzeczywistej częstości występowania raka okrężnicy będącego w chwili ustalenia rozpoznania w III stopniu zaawansowania, ponieważ w rejestrach w wielu przypadkach nie jest odnotowywane zaawansowanie nowotworu. Wśród chorych na nowo rozpoznanego raka okrężnicy częstość występowania III stopnia zaawansowania waha się od 20 do 30%. W bazie danych Surveillance, Epidemiology, and End Results wśród 127 927 chorych, u których w latach 1996-2004 rozpoznano raka okrężnicy w stopniu zaawansowania od I do III, I stopień zaawansowania obserwowano w 24,2% przypadków, II stopień w 38,7%, III stopień w 33,5%, a w 3,6% nie podano zaawansowania.
Wśród raków okrężnicy w III stopniu zaawansowania wyróżnia się nowotwory w stopniu IIIA, IIIB lub IIIC, w zależności od stanu ogniska pierwotnego i liczby węzłów chłonnych z przerzutami. Stopień zaawansowania nowotworu jest głównym czynnikiem rokowniczym dla przeżycia lub nawrotu po leczeniu chirurgicznym. W tabeli 1 przedstawiono uaktualnioną klasyfikację zaawansowania nowotworu American Joint Committee in Cancer (AJCC)(wydanie 7). Co ważne, według tej aktualnej klasyfikacji istnieje pewna podgrupa chorych na raka w III stopniu zaawansowania, którzy rokują lepiej niż niektórzy chorzy na raka w II stopniu zaawansowania.
Trzyletnie przeżycie bez objawów nowotworu (disease-free survival, DFS) chorych na raka okrężnicy w III stopniu zaawansowania, u których po operacji nie zastosowano chemioterapii, waha się od 44 do 52%. We wczesnych latach 90. ubiegłego wieku stwierdzono, że stosowanie chemioterapii adiuwantowej zawierającej 5-fluorouracyl (5-FU) i lewamizol skutkowało poprawą DFS i przeżycia całkowitego (overall survival, OS) w tej grupie chorych. Po kilku latach schemat złożony z 5-FU i lewamizolu został zastąpiony przez 5-FU i leukoworynę (LV), których skojarzenie stało się nowym standardowym programem chemioterapii adiuwantowej. Następnie rozpoczęto również stosowanie doustnych fluoropirymidyn. Kolejnym krokiem było wykazanie w 2004 r. skuteczności skojarzonego leczenia złożonego z 5-FU, LV i oksaliplatyny.
W związku z postępami adiuwantowego leczenia chorych na raka okrężnicy amerykańska Food and Drug Administration (FDA) oraz Oncology Drugs Advisory Committee (ODAC) ustaliły, że standardowym punktem końcowym badań rejestracyjnych, oceniających nowe leki w tym wskazaniu, powinno być 3-letnie DFS. Parametr ten okazał się wiarygodną namiastką 5-letniego OS.
Niniejszy artykuł poświęcono postępom w leczeniu adiuwantowemu chorych na raka okrężnicy w III stopniu zaawansowania. Przedstawiono schematy zastosowane w kilku badaniach klinicznych o kluczowym znaczeniu, a także wykorzystywane w doświadczeniach prowadzonych obecnie. Uwzględniono przy tym leczenie o działaniu ukierunkowanym molekularnie. Omówiono również problemy związane z markerami biologicznymi oraz niektóre odrębne zagadnienia, takie jak leczenie adiuwantowe chorych w podeszłym wieku oraz rozczarowujące wyniki leczenia ukierunkowanego.
Dodaj do ulubionych
