Przebieg jaskry i zmieniająca się definicja jaskry

W drugiej połowie XX wieku stopniowo przeniesiono uwagę ze zwiększonego IOP na charakterystyczną neuropatię nerwu wzrokowego. Uznano ją za wspólną cechę różnych postaci jaskry i mechanizm prowadzący ostatecznie do pogorszenia widzenia. W 1992 r. Van Buskirk i Cioffi dali wyraz tej zmianie poglądu i zdefiniowali jaskrę jako charakterystyczną neuropatię nerwu wzrokowego, powstałą w następstwie działania różnych czynników ryzyka, w tym zwiększonych wartości IOP.
W związku ze zmianą znaczenia IOP w rozwoju jaskry niektórzy autorzy zaczęli kwestionować zasadność kontroli IOP w tej grupie chorych. We wczesnych latach 90. XX wieku przeprowadzono jednak randomizowane badania kliniczne, których wyniki uzyskane w końcu stulecia potwierdziły znaczą rolę IOP, nawet jeśli jego wartości mieściły się w granicach normy. Zgodnie ze zmodyfikowaną definicją Van Buskirka i Cioffiego za jaskrę należałoby zatem uznać charakterystyczną neuropatię nerwu wzrokowego, powstałą w następstwie działania różnych czynników ryzyka, z których najważniejszym jest wartość IOP, zbyt wysoka u danego chorego.
Chociaż w obu przedstawionych definicjach jaskry uwzględniono rolę IOP w rozwoju neuropatii nerwu wzrokowego, u chorych, u których stwierdza się jedynie zwiększenie IOP, natomiast tarcze nerwu wzrokowego i pole widzenia są prawidłowe, nie można rozpoznać jaskry. Wiadomo też, że w każdej z postaci jaskry wartość IOP zwiększa się pod wpływem czynników dodatkowych, których inne działania również przyczyniają się do rozwoju neuropatii nerwu wzrokowego. Zdaniem autorów zarówno dla praktykujących lekarzy, jak i dla naukowców, a przede wszystkim chorych cenna byłaby definicja jaskry, uwzględniająca cały przebieg choroby, tj. wszystkie jej etapy poprzedzające kliniczne ujawnieniesię w następstwie działania IOP i innych czynników. Dlatego definicja Van Burskirka i Cioffiego mogłaby po kolejnej modyfikacji określać jaskrę jako charakterystyczną neuropatię nerwu wzrokowego, wieloetapową i powstałą pod wpływem działania różnych czynników ryzyka, z których najważniejszym jest IOP, zbyt wysokie u niektórych chorych.