Możliwości terapeutyczne farmakoterapii doszklistkowej u chorych z zakrzepem żyły środkowej siatkówki

Wprowadzenie

Zakrzep żył siatkówki (RVO) jest najczęstszą po retinopatii cukrzycowej chorobą siatkówki upośledzającą widzenie. Częściej rozpoznaje się go wprawdzie u chorych w wieku średnim lub podeszłym, ale może wystąpić w każdym wieku. Chociaż choroba ta jest znana od 1878 r., postępowanie z osobami nią dotkniętymi nadal nie jest w pełni doskonałe. Patogeneza RVO jest wieloczynnikowa, a w jego rozwoju odrywają rolę zarówno czynniki miejscowe, jak i schorzenia układowe. W wielu badaniach kliniczno-kontrolnych oceniano cechy kliniczne oraz czynniki ryzyka RVO. Znanymi czynnikami ryzyka są układowe choroby naczyniowe, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia i jaskra. Wzmożona krzepliwość również wiąże się z występowaniem RVO, zarówno pierwotna,związana z upośledzeniem fizjologicznego mechanizmu jest coraz częściej wykorzystywana do wstrzykiwania leku bezpośrednio zwalczającego obrzęk plamki. Jeszcze przed kilkoma laty, zanim stały się dostępne farmakologiczne metody leczenia zakrzepu żyły środkowej siatkówki (central retinal vein occlusion, CRVO) i zakrzepu jej gałązki (branch retinal vein occlusion, BRVO), postępowaniem standardowym u chorych z obrzękiem plamki wtórnym do CRVO była obserwacja, a jedyną metodą leczenia BRVO– fotokoagulacja laserowa typu grid, zmniejszająca obrzęk bardzo powoli i skuteczna jedynie u niektórych chorych. Od czasu zarejestrowania przez amerykańską Food and Drug Administration (FDA) doszklistkowego stosowania deksametazonu (Ozurdex, Allergan Inc.) i ranibizumabu (Lucentis, Genentech) do leczenia chorych z CRVO i BRVO możliwości terapii rozszerzyły się. Badania kliniczne przeprowadzone w ostatnim roku wykazały skuteczność nowych metod leczenia farmakologicznego, takich jak podawanie VEGF TRAP, ranibizumabu i wstrzykiwanie implantów deksametazonu. W ostatnim dziesięcioleciu obserwuje się znaczne zwiększenie liczby doszklistkowych wstrzyknięć leków.
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie dowodów uzasadniających przydatność doszklistkowego podawania kortykosteroidów i inhibitorów czynnika wzrostu śródbłonka naczyń w leczeniu chorych z zakrzepem żył siatkówki.