Streszczenie
Wprowadzenie
Poprawa współczynników przeżycia i wcześniejsze wypisy ze szpitali wcześniaków (<37 tygodnia ciąży) oraz noworodków z małą urodzeniową masą ciała (<2500 g) powoduje, że wzrasta liczba małych dzieci przewożonych prywatnymi pojazdami. Stosowane właściwie foteliki samochodowe przeznaczone do przewożenia dzieci w 71% przypadków skutecznie zabezpieczają noworodki i niemowlęta przed śmiercią w wyniku wypadku komunikacyjnego. Aby mieć pewność, że wcześniaki i noworodki z małą urodzeniową masą ciała są transportowane bezpiecznie, konieczny jest właściwy dobór i używanie fotelików lub łóżeczek samochodowych przeznaczonych do bezpiecznego przewożenia dzieci.
Ustawa rządowa Federal Motor Vehicle Safety Standard 213 (FMVSS) określa kształt i wymagania dynamiczne systemów służących ograniczaniu ruchów dzieci o masie ciałado 30 kg. Te wytyczne nie podają jednak wartości minimalnej masy ciała przewożonego dziecka i nie biorą pod uwagę względnej hipotonii oraz ryzyka wystąpienia niedrożności dróg oddechowych u wcześniaków i noworodków z małą urodzeniową masą ciała. Większość fotelików służących do przewożenia dzieci tyłem do kierunku jazdy jest przeznaczona przez producentów dla dzieci o masie ciała powyżej 2 lub 2,5 kg, przy czym niektóre z nich można stosować od urodzenia bez względu na masę ciała.
W testach zderzeniowych wykazano, że manekiny o masie 1,5 kg, przewożone w standardowych fotelikach umieszczonych tyłem do kierunku jazdy, były wystarczająco unieruchomione. Badania na manekinach nie mogą jednak odtworzyć warunków panujących w drogach oddechowych i ich zmiennego napięcia, jakie może wystąpić u wcześniaków. Brak jest również informacji na temat ruchów, jakie mogą wykonywać noworodki i niemowlęta o masie ciała poniżej 1,5 kg.
Foteliki przeznaczone do przewożenia dzieci tyłem do kierunku jazdy stanowią najlepszą ochronę w przypadku zderzeń czołowych, ponieważ działające siły są przenoszone z tyłu oparcia na plecy dziecka, które są najmocniejszą częścią jego ciała. Zagłówek podpiera również głowę dziecka. Foteliki te przeciwdziałają również silnym siłom zginającym, które działają na szyję dziecka.
Lata doświadczeń i udokumentowane działanie ochronne samochodowych fotelików przeznaczonych do przewożenia dzieci sprawiają, że są one preferowanym rozwiązaniem w przypadku podróżowania z dziećmi, które w pozycji półleżącej zachowują stabilną czynność układu sercowo-oddechowego. Łóżeczka samochodowe, które spełniają wymagania przedstawione w ustawie FMVSS 213,mogą być używane do przewożenia dzieci i niemowląt, u których w pozycji półleżącej występują bezdechy, bradykardia czy niskie wysycenie tlenem krwi. Należy pamiętać, że u niektórych wcześniaków i noworodków urodzonych o czasie przewożonych w łóżeczku czy foteliku samochodowym bezdechy, bradykardia czy zmniejszenie wysycenia krwi tlenem występują z podobną częstością.
Łóżeczka samochodowe skonstruowane są w taki sposób, aby noworodek lub niemowlę w nim leżało, a samo łóżeczko umieszczone jest na tylnym siedzeniu prostopadle do kierunku jazdy. Dziecko jest przypięte wewnętrznymi szelkami do łóżeczka, natomiast całe urządzenie przymocowane do siedzenia samochodu pasami bezpieczeństwa. Łóżeczka samochodowe, podobnie jak foteliki, są przez producenta przeznaczone do przewożenia dzieci o określonej masie ciała i powinny być stosowane z uwzględnieniem powyższych zaleceń.
Dokonując wyboru fotelika lub łóżeczka samochodowego ważnym czynnikiem, który należy brać pod uwagę, jest wielkość noworodka lub niemowlęcia, szczególnie wcześniaka. Masa ciała, długość, dojrzałość neurologiczna i współwystępujące choroby (szczególnie dysplazja oskrzelowo-płucna) stanowią potencjalne ryzyko wystąpienia zaburzeń oddychania w urządzeniu przeznaczonym do przewożenia dziecka.