Streszczenie
Melatoninę można także stosować jako suplement egzogenny, syntetyzowany chemicznie, identycznie z wytwarzaną endogennie. Health Canada uznaje melatoninę za naturalny produkt zdrowotny, a Food and Drug Administration (FDA) za suplement diety. Egzogenna melatonina z powodu jej udziału w cyklu snu jest szeroko badana.
Dowody skuteczności w zaburzeniach snu
Trudności z zasypianiem i niebudzeniem się ma 15-25% dzieci. Uważa się, że 30 minut to prawidłowy czas zasypiania, czyli latencji snu (sleep onset latency, SOL), co definiuje się jako czas między położeniem się do łóżka a pierwszym stadium snu. Różnica 15 min w SOL jest zwykle traktowana jako klinicznie ważna.
W 2004 r. Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ) systematycznie dokonywała przeglądu piśmiennictwa dotyczącego stosowania melatoniny w zaburzeniach snu. Artykuły na temat skuteczności melatoniny w pierwotnych i wtórnych zaburzeniach snu, łącznie z badaniami podgrup dzieci, ukazywały się w kolejnych publikacjach po raporcie AHRQ. Z badań wynika, że melatonina bywa skuteczna w leczeniu niektórych pierwotnych (tab. 1) i wtórnych (tab. 2) zaburzeń snu.
Pierwotne zaburzenia snu
W przeglądzie Buscemiego i wsp. w 3 podwójnie ślepych randomizowanych i kontrolowanych placebo badaniach klinicznych oceniano skuteczność melatoniny w pierwotnych zaburzeniach snu. Jedno z badań było opublikowane jedynie w formie streszczenia i nie zawierało danych dających się wyekstrahować. Pozostałe 2 badania wykonano u dzieci w wieku 6-12 lat, cierpiących na idiopatyczne przewlekłe opóźnienie zasypiania (definiowane przez autorów jako zasypianie po godzinie 20:30). Badane dzieci losowo przydzielano do grupy placebo lub szybko uwalniającej się melatoniny podawanej przez 4 tygodnie w dawce 5 mg przed udaniem się na spoczynek. We wcześniejszych badaniach 14 oceniano stosowanie melatoniny o godzinie 18:00 (n=40), a w ostatnich 13 o 19:00 (n=70). Melatonina istotnie skracała SOL o 16,7 minuty w porównaniu z placebo (95% przedział ufności [PU] od -29,4 do -4,0). Nie opisano wpływu na inne zmienne snu. W jednym z badań oceniano także stan zdrowia, używając RAND (indeksu ogólnej oceny zdrowia). Stwierdzono istotną poprawę w ogólnym stanie zdrowia w przypadku stosowania melatoniny (p=0,013).
Wtórne zaburzenia snu
Wtórnymi zaburzeniami snu są takie, które współistnieją z innymi chorobami, w tym neurologicznymi lub nadużywaniem środków psychoaktywnych. Metaanaliza 3 badań krzyżowych u 66 badanych wykazała istotną poprawę SOL ze skróceniem o 18,1 min (95% PU od -29,4 do -6,8) dla melatoniny w porównaniu z placebo u dzieci z zaburzeniami rozwojowymi, zespołem Retta oraz stwardnieniem guzowatym. Inny systematyczny przegląd tych samych 3 badań potwierdza wyniki tej analizy. Dalsze badania na dużą skalę byłyby korzystne i pomogły zwiększyć wiarygodność omawianych wyników w zróżnicowanej populacji dzieci. Od czasu opublikowania wspomnianych przeglądów przez Buscemiego i wsp. oraz Philipsa i wsp. zidentyfikowano co najmniej 5 badań klinicznych z użyciem melatoniny we wtórnych zaburzeniach snu.
Dodaj do ulubionych
