Streszczenie
U dzieci do 14-15 roku życia obecność pojedynczego defektu odpowiedzialnego za wrodzoną trombofilię wydaje się nie wpływać istotnie na wzrost zagrożenia wystąpieniem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), nawet przy współistnieniu dodatkowych, tzw. nabytych albo okolicznościowych czynników ryzyka tej choroby. W przypadku podwójnego defektu, np. mutacji G20210 Agenu protrombiny i zmniejszonej aktywności białka C ryzyko to może być zwiększone, choć brak na to dowodów naukowych. Jeśli chodzi o osoby (zarówno dzieci, jak i dorosłych) z założonym cewnikiem centralnym, brakuje dowodów, aby były one skutecznie chronione przed wystąpieniem ŻChZZ przez zastosowanie heparyn lub innych antykoagulantów.
W pytaniu mamy do czynienia z chorym z: podwójną trombofilią, cewnikiem centralnymi w dodatku przechodzącym zabieg chirurgiczny. Sugerowałbym (brak jednoznacznych rekomendacji w takim przypadku) zastosowanie heparyny drobnocząsteczkowej w dawce profilaktycznej w okresie okołooperacyjnym. Czas stosowania zależy od rodzaju operacji, np. jeśli powodem operacji jest rak – stosowałbym tromboprofilaktykę przez 4 tygodnie (dane z prób klinicznych przeprowadzonych u dorosłych), ale w innych sytuacjach klinicznych może wystarczyć kilka dni, tj. do uruchomienia chorego. Dawka – zgodnie z zaleceniami American College of Chest Physicians (ACCP) opublikowanymi w Chest w 2008 r. (bezpłatny dostęp on-line) – powinna być zgodna z zaleceniami producenta użytej heparyny. Pragnę podkreślić, że sugerowane postępowanie nie jest ukierunkowane na prewencję zakrzepicy w cewniku, ale ogólnie – ŻChZZ.
Warto dodać, że w piśmiennictwie zwraca się uwagę na fakt, że zakrzepica częściej rozwija się w przypadku cewnika założonego do lewej żyły podobojczykowej niż do prawej żyły szyjnej. Ponadto dostępne są cewniki powlekane heparyną, które mogą zmniejszyć ryzyko wystąpienia zakrzepicy, choć dane naukowe na ten temat są niejednoznaczne.