Zespół jelita krótkiego: powikłania, leczenie i zagadnienia nierozstrzygnięte

STRESZCZENIE

Przedstawiono przegląd powikłań i metod leczenia zespołu jelita krótkiego (short bowel syndrom, SBS), uwzględniając psychospołeczne, medyczne i chirurgiczne powikłania występujące u dzieci długotrwale żywionych pozajelitowo (parenteral nutrition, PN), a także czynniki wpływające na proces przystosowania jelita. Jeśli to tylko możliwe, należy zachować ciągłość jak najdłuższego odcinka okrężnicy, w której wchłania się sód. Praktykujący lekarze powinni też zdawać sobie sprawę z mechanizmów wchłaniania ważnych w różnych regionach jelita. Na przykład wycięcie końcowego odcinka jelita krętego pozbawia organizm nośników witaminy B₁₂ i czynnych sprzężonych z sodem nośników soli żółciowych. W leczeniu takich chorych należy uwzględnić konieczność comiesięcznego wstrzyknięcia witaminy B₁₂ i doustnego podawania soli żółciowych, np. cholestyraminy, jeśli zachowana okrężnica zmniejsza obfitość biegunki. Chorzy pozbawieni zastawki krętniczo-kątniczej są podatni na nadmierny wzrost bakterii w jelicie cienkim i wymagają leczenia ułatwiającego przebieg procesu przystosowania jelita. Omówiono ograniczenie konieczności stosowania PN dzięki rozszerzaniu żywienia dojelitowego, a także monitorowanie i wykonywanie rutynowo badań laboratoryjnych. Chociaż w ostatnich 20 latach pogłębiła się wiedza dotycząca PN, wiele pytań pozostaje bez odpowiedzi, w tym określenie optymalnej formy dożylnego podawania lipidów (preparaty omega 3 w porównaniu z preparatami omega 6 i w porównaniu ze stosowaniem obu tych preparatów), mającego na celu zapobieganie chorobom wątroby.

Powikłania SBS

Powikłania psychospołeczne
Praktykujący lekarze dostrzegli, że jakość życia dzieci żywionych pozajelitowo jest gorsza. Obserwuje się wśród nich częste nawroty zakażeń oraz duży odsetek zgonów. Zdarza się to dość powszechnie, zwłaszcza w pierwszym roku życia. Wyniki uzyskane zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych świadczą jednak o dłuższym przeżyciu młodszych niż starszych chorych otrzymujących PN, a rok przeżywa niemal 90% z nich. W przeprowadzonym ostatnio we Francji badaniu ankietowym stwierdzono, że jakość życia dzieci uzależnionych od PN stosowanego w warunkach domowych oraz ich rodzeństwa nie różni się od jakości życia zdrowych dzieci, co świadczy o wykorzystywaniu skutecznych strategii niwelujących uciążliwość. Natomiast jakość życia rodziców takich dzieci jest zdecydowanie gorsza i często popadają oni w depresję.