Gruźlica u dzieci

Wprowadzenie

Gruźlica (tuberculosis, TB) jest bardzo starą chorobą. Dowody na gruźlicę kości znaleziono w szkieletach pochodzących ze Starego i Nowego Świata. Czynnikiem etiologicznym jest Mycobacterium tuberculosis, tlenowy prątek kwasooporny (PK), trudny do wyhodowania. W ciągu ostatnich 25 lat na całym świecie w związku z zakażeniem ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) liczba dzieci i dorosłych chorych na gruźlicę znacznie wzrosła. Kontrola gruźlicy u dzieci jest często lekceważona, ponieważ dzieci nie są źródłem zakażenia (nie prątkują) i często nie poświęca się im uwagi w programach kontrolnych. Wiele zachorowań, a także zgonów, na gruźlicę obserwuje się wśród dzieci, a zakażenie nabyte w dzieciństwie stanowi rezerwuar przypadków w przyszłości. Obciążenia związane z gruźlicą u dzieci można zmniejszyć przez badania przesiewowe w grupach ryzyka, właściwe stosowanie chemioprofilaktyki i wysoki stopień podejrzliwości ze strony klinicystów.

Definicje

Osoby, które miały kontakt ze źródłem TB, dzieli się na trzy zasadnicze grupy (tab. 1). Pierwsza obejmuje osoby, które miały kontakt z kimś chorym na gruźlicę, u kogo status choroby jest niejasny, często z powodu zbyt krótkiego czasu, aby można było polegać na wyniku tuberkulinowego testu skórnego (tuberkulin skin testing, TST), czyli próby Mantoux. Leczenie dzieci z ekspozycji na TB zależy od ich wieku i stanu immunologicznego. Drugą grupę stanowią osoby z latentnym zakażeniem TB. Wynik TST jest dodatni, ale nie występują objawy, odchylenia w badaniu przedmiotowym ani nieprawidłowości w badaniu radiologicznym klatki piersiowej, charakterystyczne dla TB. U większości dzieci z latentnym zakażeniem TB zaleca się leczenie, aby zapobiec rozwojowi choroby w przyszłości. Do ostatniej grupy należą osoby z klinicznymi lub radiologicznymi objawami TB. Tacy chorzy leczeni są wieloma lekami.