Streszczenie
Wprowadzenie
Pokwitanie jest okresem rozwoju fizycznego i psychospołecznego dziecka o decydującym znaczeniu w jego życiu. Lekarz sprawujący opiekę nad dziećmi często słyszy pytania o prawidłowość przebiegu dojrzewania płciowego czy miesiączkowania. W artykule omówiono najważniejsze zmiany fizjologiczne czynności osi podwzgórzowo-przysadkowo-gonadowej (hypothalamic-pituitary-gonadal, HPG) oraz wydzielanie androgenów nadnerczowych i hormonu wzrostu (growth hormone, GH), warunkujące zjawiska obserwowane w procesie prawidłowego dojrzewania płciowego. Zrozumienie tych zmian pozwala interpretować wyniki badań laboratoryjnych wykonywanych u dzieci, u których podejrzewa się zaburzenia dojrzewania płciowego.
Pokwitanie jest okresem rozwojowym, w którym dziecko staje się młodą osobą dorosłą, cechującym się dojrzewaniem gametogenezy, wydzielaniem hormonów z jajników i jąder, rozwojem drugorzędowych cech płciowych i zdolności reprodukcyjnych. Dojrzewanie jest określeniem stosowanym powszechnie jako równoznaczne z pokwitaniem, jednak często niesie dodatkową informację o zmianach zachodzących w sferach: poznawczej, psychologicznej i społecznej.
Telarche oznacza początek rozwoju gruczołów sutkowych pod wpływem estrogenów. Pubarche odpowiada pojawieniu się owłosienia płciowego pod wpływem androgenów. Menarche oznacza wystąpienie pierwszej miesiączki, a spermarche – pojawienie się plemników w płynie nasiennym. Gonadarche odnosi się do rozpoczęcia czynności gonad, w których zachodzi synteza większości hormonów płciowych warunkujących rozwój drugorzędowych cech płciowych. Adrenarche oznacza rozpoczęcie syntezy androgenów nadnerczowych, która wpływa na wystąpienie pubarche.
Dodaj do ulubionych