Słowo wstępne

stanie zahamować rozwój choroby układu krążenia i/lub zmniejszyć ewentualne powikłania. Działania prewencyjne opierają się w pierwszej kolejności na weryfikacji czynników ryzyka. Kardiologia prewencyjna jest dziedziną medycyny, która skupia się na identyfikacji czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych oraz wdraża systemy mające na celu zapobieganie tym chorobom i ich powikłaniom. W artykule „Droga do najlepszej praktyki w kardiologii prewencyjnej u dzieci według AHA” omówiono czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych u dzieci i główne obszary działań kardiologii prewencyjnej od najmłodszych lat oraz przedstawiono stanowisko American Heart Association dotyczące strategii działania w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób układu krążenia w populacji pediatrycznej.

Niedokrwistość z niedoboru żelaza jest najczęstszym zaburzeniem hematologicznym wieku dziecięcego i młodzieńczego oraz najczęstszą postacią niedokrwistości. Częstość jej występowania w krajach uprzemysłowionych wynosi 20,1% wśród dzieci w wieku od 0 do 4 lat i 5,9% w wieku od 5 do 14 lat (39-48,1% w krajach rozwijających się). Jest to niedokrwistość hipochromiczna i mikrocytarna, charakteryzująca się wartościami hemoglobiny poniżej normy dla płci i wieku oraz obniżoną średnią objętością krwinki czerwonej i średnią zawartością hemoglobiny w krwince. Żelazo jest niezbędnym składnikiem odżywczym dla rozwoju płodu, niemowlęcia i dziecka. Zawartość tego pierwiastka w organizmie zależy od jego spożycia i wchłaniania z pożywieniem. Homeostaza żelaza jest zależna od równowagi między jego wchłanianiem a uwalnianiem z komórek, gdzie jest ono magazynowane i poddawane recyklingowi. W artykule „Niedokrwistość z niedoboru żelaza u niemowląt i dzieci” przedstawiono najczęstsze przyczyny i czynniki ryzyka niedoboru żelaza oraz niedokrwistości z niedoboru żelaza w populacji pediatrycznej. Omówiono diagnostykę laboratoryjną niedoboru żelaza, preparaty żelaza stosowane w leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza oraz metody zapobiegania niedoborom żelaza u dzieci.

Szumy uszne to objaw, a nie choroba, który może wystąpić w przebiegu różnych schorzeń. Mają najczęściej charakter subiektywny, co oznacza, że są słyszane tylko przez pacjenta i nie ma możliwości ich obiektywnego pomiaru. Zawsze wymagają diagnostyki przeprowadzonej w ustrukturyzowany sposób (obejmującej: wywiad z oceną stopnia ich uciążliwości, badanie otolaryngologiczne i testy audiologiczne), ustalenia rozpoznania oraz zastosowania optymalnego dla pacjenta sposobu postępowania z monitorowaniem przebiegu leczenia. W przypadku jednostronnej lokalizacji dolegliwości diagnostyka powinna zostać poszerzona o badanie obrazowe metodą rezonansu magnetycznego głowy. Szumy uszne wymagają podejścia interdyscyplinarnego, a w skład zespołu zawsze powinien zostać włączony psycholog. W artykule „Szumy uszne u dzieci” omówiono możliwości diagnostyczne i terapeutyczne oraz występowanie szumów usznych w populacji pediatrycznej i ich wpływ na funkcjonowanie dzieci.

Ozdabianie ciała bądź zmienianie wyglądu nie jest niczym nowym, a w pewnych rejonach Afryki rytualne tatuaże lub skaryfikacja (tatuaż bliznowy) od wieków były znakami rozpoznawczymi określonych rodów czy plemion. Niektórzy ozdabianie ciała traktują jako sztukę, inni uznają za ekstrawagancję, a w wielu kulturach przypisuje się temu również znaczenie symboliczne. W krajach zachodnich moda na tatuaż i piercing zaczęła się już w latach 70. XX wieku, a w Polsce pojawiła się stosunkowo niedawno, bo wraz z przemianami lat 90. Obecnie posiadanie tatuażu lub piercingu staje się coraz bardziej popularne wśród młodzieży. Szczególną tendencję wzrostową odnotowuje się w społeczeństwach zachodnich: w 2012 roku tatuaże miało 21% Amerykanów, a w 2019 roku odsetek ten wynosił już 30%. W artykule „Piercing i tatuaże – czy to tylko wynik potrzeby okresu dojrzewania?” uzyskają Państwo odpowiedź na pytanie zawarte w tytule artykułu.

Analiza prawnych i praktycznych aspektów dostępu do dokumentacji medycznej dziecka w warunkach sporów rodzinnych, w szczególności w sytuacjach konfliktu pomiędzy rodzicami wykonującymi władzę rodzicielską, nabiera coraz większego znaczenia w praktyce podmiotów leczniczych, gdzie personel medyczny coraz częściej ma do czynienia z rozbieżnymi żądaniami rodziców dotyczącymi udostępnienia dokumentacji, ograniczania dostępu do informacji o stanie zdrowia dziecka lub wykorzystywania dokumentacji w toczących się postępowaniach sądowych. Problemy te zostały omówione w artykule „Dokumentacja medyczna dziecka w sporach rodzinnych. Prawa dostępu, udostępnianie i zabezpieczenie lekarza”.

Zachęcam również Państwa do lektury pozostałych, równie ciekawych, artykułów prezentowanego numeru „Pediatrii po Dyplomie”.