Streszczenie
Ponieważ u chorych na schizofrenię często występują urojenia i zaburzenia poznawcze, uzyskanie współpracy ze strony chorego może być trudne zarówno w ostrych przypadkach, jak i w stanach przewlekłych. U chorych na schizofrenię celowe może być stosowanie leków w postaci doustnej lub domięśniowej, zależnie od stadium choroby, a ponieważ dawka domięśniowa nie może być po prostu ekstrapolowana z doustnej, ciągle żywa jest dyskusja nad dawkowaniem. Do atypowych leków przeciwpsychotycznych, które zostały zaaprobowane przez FDA, należą: klozapina, risperidon, olanzapina, kwetiapina, ziprasidon, aripiprazol i paliperidon. W czasie powstawania tego artykułu FDH dopuściła do użytku trzy nowe leki – iloperidon, asenapinę i palmitynian paliperidonu o przedłużonym działaniu, podawany domięśniowo. Dlatego w przypadku tych trzech leków nie ma wystarczającego piśmiennictwa ani dowodów sugerujących stosowanie dawek innych niż przyjęte przez FDA. Uwzględniono je jednak w artykule, aby zapewnić jego kompletność.
Wstęp
Schizofrenia dotyka ok. 1% populacji. Jej objawy, do których można zaliczyć urojenia, halucynacje i dezorganizację zachowania oraz sposobu mówienia, powodują dolegliwości zarówno ostre, jak i przewlekłe. Mogą to być ostre ataki, często wymagające hospitalizacji, jak również chroniczne upośledzenie wszystkich aspektów życia zawodowego i społecznego. Szacuje się, że przyczyną zgonu 15% osób dotkniętych tą chorobą może być samobójstwo. Dlatego oczywiste jest, że tak istotne jest leczenie, które mogłoby zapobiec takim dramatycznym skutkom.
Atypowe leki przeciwpsychotyczne, zwane także lekami przeciwpsychotycznymi II generacji, są obecnie podstawą leczenia schizofrenii. Istnieją również wskazania do stosowania większości z nich podczas epizodów manii oraz w innych stadiach choroby afektywnej dwubiegunowej. Problem odpowiedniego dawkowania jest niezwykle istotny – zbyt mała dawka może skutkować tym, że pacjent nadal będzie narażony na występowanie objawów psychotycznych i związanych z nimi potencjalnie groźnych konsekwencji. Z kolei zbyt duża dawka może powodować poważne działania niepożądane. Lekarz mógłby uważać, że dawki z przedziału przyjętego przez FDA są dawkami standardowymi. Są jednak inne źródła informacji – artykuły recenzowane przez specjalistów, w tym także przeglądy piśmiennictwa oraz wytyczne uzgodnione przez ekspertów jak również zakrojone na szeroką skalę badania z wykorzystaniem grupy kontrolnej oceniające wyniki leczenia, kazuistyczne informacje o stosowaniu leków (dane z Intercontinental MedicalSystems National Disease and Therapeutic Index zbierane podczas badania skuteczności interwencji klinicznych za pomocą leków przeciwpsychotycznych [CATIE – Clinical Antipsychotic Trials of Intervention Effectiveness]), badania z zastosowaniem pozytonowej tomografii emisyjnej (PET), w których szuka się bezpośrednich dowodów na łączenie się z receptorami neuroprzekaźników. Celem tego artykułu jest zebranie informacji z niektórych z tych źródeł i przedstawienie ich w formie praktycznego przewodnika dawkowania atypowych leków przeciwpsychotycznych.
W tekście omówione zostały zarówno doustne, jak i domięśniowe postaci atypowych leków przeciwpsychotycznych. Ta klasa leków psychiatrycznych jest wyjątkowa, ponieważ obejmuje także leki w postaci domięśniowej o działaniu szybkim i przedłużonym, które okazują się bardzo pomocne w leczeniu tych chorych. Należy jednak pamiętać, że ich dawki nie mogą być po prostu ekstrapolowane z dawek odpowiadających im leków podawanych doustnie. Przykładowo jeśli dostępność biologiczna leku w postaci doustnej będzie mała, to wymagane będzie stosowanie jego względnie dużej dawki. Ale ten sam lek w postaci zastrzyków domięśniowych o przyspieszonym działaniu będzie znacznie skuteczniejszy, dlatego też jego dawka wyrażona w miligramach będzie mniejsza. Podobnie w przypadku podawania tego samego leku w postaci domięśniowejo długim działaniu – dawki nie będzie można wyliczyć przez zwykłe pomnożenie dawki dziennej leku podawanego doustnie przez liczbę dni między iniekcjami.
Dodaj do ulubionych