Dokąd zmierza DSM-V?

Na długo przed formalnym rozpoczęciem prac nad DSM-V w 2007 roku American Psychiatric Association, z poparciem National Institute of Mental Health, podjęło próbę opracowania programu badawczego, który sprzyjałby opracowaniu systemu diagnostycznego w psychiatrii opartego na markerach biologicznych. Cel był ambitny: promowanie badań, które mogłyby pomóc zastąpić obowiązujący powierzchowny i opisowy model diagnostyczny modelem opartym na poznaniu etiologii. Odbyła się seria 12 konferencji dotyczących planowania badań, w ramach każdej z nich dokonano przeglądu piśmiennictwa na temat określonych zagadnień diagnostycznych. Koncentrowano się m.in. na tym, czy są wystarczające dowody, aby można było uwzględnić testy biologiczne w dowolnym zestawie kryteriów DSM-V.
Nic dziwnego zatem, że rozczarowującym wnioskiem, do którego doprowadziły wszystkie te wysiłki, było stwierdzenie, że nie ma markerów biologicznych, które można byłoby uwzględnić w DSM-V. Dobrą wiadomością jest to, że wyraźna rewolucja w dziedzinie nauki o układzie nerwowym, biologii molekularnej i genetyki, jaka dokonała się w ciągu ostatniego trzydziestolecia, dostarczyła znacznego wglądu w funkcjonowanie zdrowego mózgu. Zła wiadomość jest taka, że obecne rozumienie psychopatologii jest dość prymitywne i przez pewien czas może zatrzymać się na tym poziomie. Parafrazując „Annę Kareninę” Tołstoja można stwierdzić, że każdy zdrowy mózg funkcjonuje mniej więcej tak samo, natomiast przyczyny zmian psychopatologicznych są za każdym razem inne. Chociaż znajdowano wiele zwodniczych parametrów biologicznych, które miały być związane z określonymi zaburzeniami, wszystkie one nie są niczym więcej niż grupą odchyleń od średniej i żaden z nich nie osiągnął odpowiedniej czułości czy swoistości, aby można było skonstruować na jego podstawie test diagnostyczny. Oczywiste jest zatem, że w naszej dziedzinie brakuje podstawowego zrozumienia patogenezy, co jest etapem koniecznym, przed wykonaniem znaczącego kroku w stronę zmiany paradygmatu do etiologicznego modelu diagnostycznego.