Streszczenie
Wprowadzenie
Przewlekła choroba nerek (PChN) jest najczęstszym schorzeniem nefrologicznym, na które cierpi 6-15% populacji. W Polsce, w zależności od przyjętych kryteriów, cechy niewydolności nerek występują u 6,9 do 16% populacji, co oznacza, że choruje na nią 2,7-6,2 mln osób.
Na podstawie wartości wskaźnika przesączania kłębuszkowego (GFR) wyróżniono 5 stadiów choroby: 1. uszkodzenie nerek z prawidłowym lub zwiększonym GFR, 2. utajona, 3. wyrównana, 4. niewyrównana i 5. schyłkowa przewlekła niewydolność nerek. Chorzy w zaawansowanych stadiach choroby wymagają leczenia nerkozastępczego, tj. hemodializ lub dializ otrzewnowych. Według ostatnich prognoz od 2001 do 2010 roku liczba chorych na schyłkową niewydolność nerek poddawanych na świecie leczeniu nerkozastępczemu zwiększy się z 1,5 do 2,5 mln osób. Podobne tendencje obserwuje się w Polsce, gdzie liczba osób wymagających leczenia nerkozastępczego wzrasta o 6-8% rocznie. Do najczęstszych przyczyn przewlekłej niewydolności nerek zalicza się pierwotne kłębuszkowe zapalenia nerek (23%), nefropatię cukrzycową (22%), śródmiąższowe zapalenie nerek (16,15%), nefropatię nadciśnieniową (11,6%) i wielotorbielowatość nerek (11,5%).
Jak pokazują wyniki badań epidemiologicznych przeprowadzonych w różnych krajach, 20-35% pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej oraz ośrodków specjalistycznych, leczących się z powodu chorób somatycznych, cierpi na co najmniej jedno zaburzenie psychiczne spełniające kryteria diagnostyczne klasyfikacji DSM-IV. Najczęstszym z nich jest depresja. Wiele dowodów przemawia także za tym, że występowanie depresji w przebiegu przewlekłych chorób somatycznych jest częstsze niż w populacji ogólnej. Rozpowszechnienie depresji w niektórych chorobach somatycznych przedstawiono w tabeli.
W ostatnich latach obserwuje się systematyczny wzrost zainteresowania problemami psychiatrycznymi i psychologicznymi u osób z przewlekłą chorobą nerek, czego przejawem jest rosnąca liczba publikacji poświęconych tej tematyce, a także coraz szersze stosowanie terminu psychonefrologia.
W niniejszym opracowaniu przedstawione zostaną dane na temat zaburzeń psychicznych występujących w zaawansowanych stadiach PChN, u chorych dializowanych oraz po przeszczepieniu nerki.
Dodaj do ulubionych