Osobowość prospołeczna – dlaczego zachowanie zorientowane na współpracę i normę stanowi o normalności

Słowa kluczowe: zachowanie warunkowane normami, współdzielenie intencjonalności, zaburzenie dyssocjacyjne, troskliwość, umiejętność tworzenia więzi

Zachowanie aspołeczne wydaje się bardzo ludzkie: człowiek myśli przede wszystkim o sobie, jest zainteresowany tym, co może dostać, dba, by szybko to wykorzystać. Wiele gatunków, w tym ssaki wyższe, zachowuje się podobnie: trzeba się przeciwstawić innym, wywalczyć sobie pozycję oraz ją utrzymać. Wydaje się, że bezwzględne zachowania przynoszą korzyść, a zachowanie prospołeczne byłoby mniej korzystne, mniej przydatne i usprawiedliwione wyłącznie poczuciem moralności, czyli tym, że nie szuka się własnej korzyści kosztem innych. Zachowanie prospołeczne byłoby czymś, co z dużym wysiłkiem musiałoby być wypracowywane w domu rodzinnymi szkole. Faktycznie, dokładniejsza obserwacja, w szczególności osób karanych, pokazuje, że są one egocentryczne, samotne, bezwzględne, nie osiągają sukcesów oraz wiodą ubogie i niesatysfakcjonujące życie. Nawet w więzieniu liczą się prospołeczne umiejętności, i to w większym stopniu niż na wolności. Autor zamierza przedstawić, kiedy pojawia się i jak istotna dla dziecka jest komunikacja i współpraca oraz jak pomaga mu ona ogarniać świat, jak uczy prospołecznego postrzegania, komunikacji i zachowania. Takie przeformułowanie pierwotnych żądz i potrzeb w kulturowo zrozumiałe powiązane zasadami i normami formy społeczne umożliwiło osiągnięcie znacznej przewagi ludzkich dokonań nad dokonaniami innych naczelnych czy reszty ssaków. Zaburzenia procesów uczenia są tłem niektórych zaburzeń dyssocjalnych, ale oczywiście nie wszystkich.