Farmakoterapia a wiek pacjenta
Praktyczne podejście do cukrzycy u osób starszych
Jak indywidualizować terapię i monitorowanie glikemii
dr hab. n. med. Katarzyna Cyganek
- Zasady ustalania celów wyrównania metabolicznego u starszych osób z cukrzycą typu 2
- Dobór leków obniżających glikemię w tej grupie chorych
- Indywidualizacja terapii – jakie czynniki brać pod uwagę?
Cukrzyca należy do najczęstszych chorób przewlekłych na świecie1. W większości jest to cukrzyca typu 2, której podłoże stanowią upośledzone wydzielanie insuliny przez komórki β trzustki oraz narastająca insulinooporność tkanek obwodowych2. Choroba może rozwinąć się w każdym wieku. Zgodnie z zaleceniami diabetologicznymi w terapii zawsze należy uwzględniać indywidualne cele pacjenta z cukrzycą w zależności od stanu klinicznego, wieku, obecności i zaawansowania przewlekłych powikłań cukrzycy oraz chorób współistniejących, ryzyka hipoglikemii, a także możliwości finansowych i komfortu chorego3-6.
W populacji osób dorosłych po 65 r.ż. częstość cukrzycy typu 2 wynosi 25-30%1,2. W Polsce liczba osób w wieku >75 r.ż. sięga 2,5 mln, a >80 r.ż. 1,5 mln i zgodnie z prognozą Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w 2032 r. osoby starsze (>65 lat) będą stanowiły ponad 23% ludności, czyli co 4 osoba będzie miała >65 lat7. Ponadto należy zauważyć, że w Polsce starość przebiega niepomyślnie, tzn. cechuje się wielochorobowością, niesprawnością, krótkim czasem życia i niską jego jakością, co oznacza niesamodzielność. Oprócz cukrzycy typu 2 w grupie osób po 70 r.ż. 80-90% ma nadciśnienie tętnicze, 50% – przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), 10% niewydolność serca, a 40% osób 2, 3 lub więcej chorób i wymaga pomocy w realizacji codziennych czynności samoobsługowych7.
W leczeniu osób w wieku podeszłym należy pamiętać o farmakokinetyce i farmakodynamice leków, w tym o zmianach w ich absorpcji, dystrybucji oraz zmniejszonej eliminacji nerkowej, a także o interakcjach lekowych oraz gorszej współpracy pacjentów w zakresie przestrzegania zaleceń terapeutycznych8-10.
Zgodnie z najnowszymi rekomendacjami w leczeniu cukrzycy typu 2 trzeba uwzględnić modyfikację nawyków żywieniowych i aktywności fizycznej oraz zależnie od obecności czynników ryzyka sercowo-naczyniowego i uszkodzeń narządów (serca, nerek, naczyń krwionośnych) wdrożyć postępowanie farmakologiczne. Leczenie cukrzycy typu 2 to wieloczynnikowe postępowanie, mające na celu unormowanie nie tylko glikemii, ale także masy ciała i ciśnienia tętniczego oraz poprawę profilu lipidowego4-6.
W zaleceniach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD) na 2025 r. dotyczących leczenia starszych osób z cukrzycą typu 2 podkreśla się znaczenie indywidualizacji terapii, z głównymi celami w postaci zapewnienia bezpieczeństwa terapii, utrzyman...
