Powikłania cukrzycy
Cukrzyca jako czynnik ryzyka zachorowania na gruźlicę – przegląd aktualnych badań
dr n. med. Martyna Biała
- Rosnąca częstość występowania cukrzycy jako czynnik zakłócający kontrolę gruźlicy
- Cukrzyca a przebieg gruźlicy
- Aktualne wyzwania w opiece nad pacjentami ze współistniejącą cukrzycą i gruźlicą
World Health Organization (WHO) szacuje, że ok. 1/4 populacji na świecie jest zakażona Mycobacterium tuberculosis, a aktywna postać gruźlicy rozwija się u 5-10% tych osób. Rosnąca częstość występowania cukrzycy na całym świecie jest uznawana za czynnik zakłócający kontrolę gruźlicy. Utrzymywanie optymalnego poziomu glikemii ma kluczowe znaczenie dla zmniejszenia podatności pacjentów na zachorowanie na gruźlicę, a także redukcji powikłań i poprawy wyników leczenia u pacjentów ze współwystępującą gruźlicą i cukrzycą. W niniejszym artykule omówiono częstość współwystępowania cukrzycy i gruźlicy na świecie, wpływ cukrzycy na przebieg gruźlicy, wpływ gruźlicy na poziom glikemii oraz aktualne wyzwania w opiece nad pacjentami ze współistniejącą cukrzycą i gruźlicą.
Według danych World Health Organization w 2023 r. zdiagnozowano 10,8 mln nowych przypadków gruźlicy na świecie. W tym samym roku z powodu gruźlicy zmarło 1,25 mln osób, w tym 161 000 pacjentów zakażonych ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV – human immunodeficiency virus1. Gruźlica występuje we wszystkich krajach i grupach wiekowych. Najwięcej jej przypadków w 2023 r. odnotowano w regionach WHO w Azji Południowo-Wschodniej (45%), Afryce (24%) i w regionie zachodniego Pacyfiku (17%), niższy odsetek zachorowań zarejestrowano we wschodnim regionie Morza Śródziemnego (8,6%), na kontynentach obu Ameryk (3,2%) oraz w Europie (2,1%)2.
Szacuje się, że ok. 1/4 światowej populacji jest zakażona M. tuberculosis, ale jedynie u ok. 5-10% osób rozwinie się aktywna postać gruźlicy. Rezerwuarem gruźlicy są osoby chore, które głównie podczas kaszlu i mówienia wydalają prątki. Prątki dostają się do organizmu drogą inhalacji. Zależnie od ich liczebności oraz sprawności układu immunologicznego mogą zostać całkowicie wyeliminowane przez nieswoiste mechanizmy obronne (w przypadku małej liczby prątków) lub namnażają się i powstaje trwała odpowiedź immunologiczna na antygeny M. tuberculosis bez klinicznych dowodów na aktywną chorobę (zakażenie latentne/utajone), zaś u 5-10% rozwinie się aktywna gruźlica3.
Prątki namnażają się we wnętrzu makrofagów, następnie dochodzi do rozpadu makrofagów, zakażania kolejnych komórek i formowania ziarniny gruźliczej otaczającej komórki, które uległy rozpadowi (ogniska martwicy serowatej)3. Jednocześnie uruchamiają ...
