Zachowanie płodności u kobiet stojących w obliczu raka

Erica T. Wang, MD, MAS, Margareta D. Pisarska, MD

Dr Wang, assistant professor, Cedars-Sinai Medical Center, David Geffen School of Medicine, University of California, Los Angeles.

Dr Pisarska, Director, Division of Reproductive Endocrinology and Infertility, Director, Center for Fertility and Reproductive Medicine, associate professor, David Geffen School of Medicine, University of California, Los Angeles.

Żadna z autorek nie zgłasza konfliktu interesów w związku z treścią poniższego artykułu.

Ginekologia po Dyplomie 2014;16(2):22-32

Postępy w technikach rozrodu wspomaganego medycznie dają nadzieję pacjentom przechodzącym leczenie zagrażające ich płodności. Kluczową kwestią jest odpowiednio wczesne skierowanie do endokrynologa rozrodu.

 W 2012 roku w samych Stanach Zjednoczonych rozpoznano 790 000 nowych przypadków raka u kobiet, z czego ponad 10% zdiagnozowano u kobiet będących w wieku rozrodczym (poniżej 45 lat).1 Biorąc pod uwagę postępy w leczeniu onkologicznym i poprawiające się wskaźniki przeżyć, zagadnienia takie jak utrata płodności wysuwają się na pierwszy plan. Według badań retrospektywnych 30-40% pacjentów po udanym leczeniu onkologicznym ma poczucie utraty kontroli nad swoją rozrodczością, nie jest usatysfakcjonowanych liczbą posiadanych dzieci, a także nie potrafi otwarcie rozmawiać o swojej płodności.2

W ankiecie przeprowadzonej wśród ponad 600 młodych kobiet z rozpoznanym rakiem piersi we wczesnym stadium zaawansowania 29% respondentek stwierdziło, że obawy o przyszłą płodność miały wpływ na podjęte decyzje terapeutyczne.3 W związku z tym American Society for Reproductive Medicine (ASRM) i American Society of Clinical Oncology opracowały oficjalne wytyczne zalecające, by edukować pacjentów w kwestii wpływu leczenia chorób nowotworowych na płodność oraz metod zachowania płodności.4,5

Mimo to utrata płodności pozostaje tematem wciąż zbyt rzadko poruszanym. Retrospektywna ankieta przeprowadzona w Kalifornii wśród 1041 kobiet z rozpoznanym rakiem w wieku od 18 do 40 roku życia wykazała, że zaledwie 60% z nich onkolog udzielił informacji na temat ryzyka niepłodności, a tylko 5% skierowano na konsultację do endokrynologa rozrodu.6 Kobiety lepiej wykształcone miały większe szanse otrzymania skierowania na konsultację, a najczęściej do specjalistów kierowały lekarki onkolożki z przychylnym podejściem do metod zachowania płodności.7

Analizując procedury kierowania pacjentek na konsultacje dotyczące zachowania płodności, wykazano istotne różnice w zależności od przynależności do grupy etnicznej, dotychczasowej rodności oraz rodzaju nowotworu.8,9 Biorąc pod uwagę znaczenie podjęcia szybkiego działania w tej populacji, zalecamy, aby odpowiednie pacjentki kierować możliwie najszybciej do doświadczonych endokrynologów rozrodu w celu konsultacji i leczenia. W poniższym artykule opisano ryzyko niepłodności związane z leczeniem różnego rodzaju nowotworów oraz strategie zachowania płodności u tych pacjentek (tabela).

Nowotwory narządu rodnego

Nowotwory narządu rodnego najczęściej są leczone w sposób skojarzony – chemioterapia i/lub naświetlania poprzedzone są operacją w obrębie miednicy mniejszej. W celu rozpowszechniania wiedzy na temat strategii oszczędzających płodność European Soc...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Radioterapia

<<>>Napromienianie całego ciała oraz obszaru miednicy i jamy brzusznej przekraczające 6 Gy u dorosłej kobiety wiąże się z ryzykiem zatrzymania miesiączki i wystąpienia niewydolności [...]

Chemioterapia

Większość leków stosowanych w chemioterapii wykazuje działanie gonadotoksyczne, przy czym największe ryzyko zatrzymania miesiączki i wystąpienia niewydolności jajników dotyczy leków alkilujących, takich jak [...]

Problemy związane ze stymulacją jajników

Swego czasu konwencjonalna stymulacja jajników wymagała 2-6 tygodni zwłoki w rozpoczęciu leczenia choroby nowotworowej, w zależności od tego, w jakim momencie cyklu miesiączkowego zgłaszała [...]

Podsumowanie

Zachowanie płodności u kobiet w wieku rozrodczym leczonych z powodu raka pozostaje ważnym, aczkolwiek wciąż niedocenianym zagadnieniem. Dysponujemy różnymi strategiami zachowania płodności u kobiet poddanych [...]