Procedura automatycznego naprowadzania pomocna w przypadku niepowodzenia ablacji endometrium

Morris Wortman, MD

Dr Wortman, Director, Center for Menstrual Disorders, Rochester, New York, Clinical Associate Professor of Gynecology, University of Rochester Medical Center.

Autor zgłasza, że otrzymuje honoraria z firmy Hologic.

Ginekologia po Dyplomie; 2014;16(4):62-66

Kiedy ablacja endometrium zawodzi, ponowna operacja histeroskopowa pod kontrolą USG umożliwia pacjentce uniknięcie histerektomii.

Wprowadzenie resektoskopowej ablacji endometrium (resectoscopic endometrial ablation, REA) w 1981 roku zapoczątkowało erę minimalnie inwazyjnych metod leczenia nieprawidłowego krwawienia z dróg rodnych.1 REA przyjęła się umiarkowanie, natomiast wprowadzenie metod nieresektoskopowych ablacji endometrium (NREA) w 2008 roku zyskało w środowisku ginekologów powszechną akceptację. Tylko w 2008 roku w Stanach Zjednoczonych wykonano 312 000 zabiegów NREA.2

Mimo zachęcających początkowych wyników ablacji endometrium w 2007 roku w ACOG Practice Bulletin napisano, że 4 lata po ablacji endometrium u 24% kobiet konieczne było wykonanie histerektomii.3 Na podstawie wyników trwającej 8 lat obserwacji 3681 kobiet zauważono wzrastający odsetek późnych powikłań.4 Były to: przetrwałe lub nawracające krwawienie z dróg rodnych, cykliczne bóle w podbrzuszu lub brak możliwości wiarygodnej oceny endometrium u kobiet, które wymagają wykonania biopsji w późniejszym okresie.4

Przetrwałe lub nawracające krwawienie z dróg rodnych, występujące miesiące lub lata po ablacji endometrium, przypisywano niedostatecznemu jego zniszczeniu,6 głębokiej adenomiozie7 lub pojawieniu się nowej zmiany, mięśniaka, polipa, przerostu endometrium lub raka. Bóle w podbrzuszu występują cyklicznie i przypisywano je zarówno hematometrze w rogach macicy lub w jamie macicy, jak i zespołowi poablacyjnej sterylizacji jajowodowej (postablation tubal sterilization syndrome, PATSS).5 McCausland i wsp. zauważyli, że etiologia cyklicznych bólów w podbrzuszu „występujących zarówno po resektoskopowej, jak i po nieresektoskopowej ablacji endometrium jest związana z obecnością blizny wewnątrzmacicznej i skurczem mięśnia, które mogą wystąpić po zabiegu”.5 Brak możliwości wiarygodnej oceny jamy macicy to odległe powikłanie ablacji endometrium, którego częstość jest niedoszacowana. Ahonkallio i wsp. wykazali, że biopsje endometrium zakończyły się niepowodzeniem u 23% kobiet po przebytej w przeszłości ablacji endometrium, a u wielu z pozostałych pacjentek ich wyniki nie były wiarygodne, ponieważ endometrium jest często uwięzione w okolicy rogów macicy.8 Pojawienie się któregokolwiek z tych powikłań jest wystarczającym powodem do usunięcia macicy.

Liczni autorzy opisywali ponowne zabiegi ablacji endometrium. Gimpelson z powodzeniem leczył 16 pacjentek, u których wykonano ponowną operację histeroskopową (reoperative hysteroscopic surgery, RHS) z wykorzystaniem lasera Nd:YAG lub metod elektro...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Przygotowanie do operacji

Często rozpoznanie niepowodzenia ablacji endometrium jest proste: wywiad stopniowo narastających krwawień z dróg rodnych i (lub) nasilające się cykliczne bóle w podbrzuszu. Ból trwa [...]

Dobór pacjentek

<<>>Lekarz, który podejrzewa niepowodzenie ablacji, musi wziąć pod uwagę różne czynniki, zanim zaproponuje pacjentce ponowną operację histeroskopową. Chociaż nie posiadamy dowodów [...]

Przygotowanie pacjentek

W celu jak najlepszego obrazowania ultrasonograficznego u kobiet, u których wykonuje się UGRH, należy unikać stosowania agonistów GnRH, chociaż może to być konieczne dla [...]

Instrumentarium i ustawienie sprzętu

Wymagany sprzęt i personel podczas wykonywania RHS są takie same, jak w trakcie rutynowej histeroskopii operacyjnej. Poniżej przedstawiam, jak to wygląda w naszym ośrodku. [...]

Zabieg

Pacjentki są proszone o zgłoszenie się na salę operacyjną z pełnym pęcherzem moczowym w celu uniknięcia cewnikowania. Chociaż na ogół zastosowanie profilaktyki antybiotykowej przy [...]

Wyniki

Wykonanie UGRH zostało po raz pierwszy opisane przez autora artykułu w 2001 roku.11 W grupie 26 pacjentek – głównie po niepowodzeniu ablacji lub [...]

Podsumowanie<<>>

UGRH to zaawansowana specjalistyczna minimalnie inwazyjna metoda histeroskopowa wykonywana pod kontrolą ultrasonograficzną. Wykonanie tego zabiegu pozwala na uniknięcie histerektomii u kobiet, u których [...]