Algorytmy

Zaburzenia miesiączkowania

dr n. med. Grażyna Maciołek-Blewniewska1
dr n. med. Dorota Kolasa-Zwierzchowska2

1Klinika Ginekologii Operacyjnej, Endoskopowej i Ginekologii Onkologicznej, Instytut Centrum Matki Polki w Łodzi

2Klinika Ginekologii i Onkologii Ginekologicznej

Klasyfikacja zaburzeń miesiączkowania

Algorytm 1. Amenorrhea primaria

Algorytm 2. Amenorrhea primaria – brak macicy

Algorytm 3. Amenorrhea primaria – macica obecna

Algorytm 4. Amenorrhea secundaria

Algorytm 5. Diagnostyka nieprawidłowych krwawień miesiączkowych u kobiet niebędących w ciąży


Za nieprawidłowe krwawienia maciczne (AUB – abnormal uterine bleeding) uznaje się krwawienia miesiączkowe o niefizjologicznych: objętości, czasie trwania lub częstości. W 2011 r. International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO) wprowadziła klasyfikację terminologii dotyczącej AUB u kobiet w wieku rozrodczym niebędących w ciąży. Nieprawidłowe krwawienia maciczne w tej grupie obejmują:

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Opis wybranych kroków algorytmów

Pierwotny brak miesiączki

! Wywiad

W wywiadzie należy uwzględnić m.in.:

@ Badanie przedmiotowe

wzrost, wagę, BMI cechy dojrzewania wg Tannera (tab. 1-3) owłosienie łonowe i pachowe rozwój piersi

# Badanie ginekologiczne + USG

Badanie ginekologiczne przeprowadza się per vaginam lub per rectum, z wziernikowaniem pochwy; należy ocenić zwłaszcza:

$ Pierwotna niewydolność jajników

Podwyższone LH i FSH rodzą w tym miejscu podejrzenie dysgenezji gonad (fenotyp żeński, brak rozwoju wtórnych cech płciowych, gonady szczątkowe bez [...]

% Wyklucz trudności w odpływie krwi miesiączkowej

Trudności w odpływie krwi miesiączkowej mogą być spowodowane przez:

^ Hipogonadyzm hipogonadotropowy

Klasyfikacja:

& Wywiad

Szczególną uwagę należy zwrócić na:

* Badanie przedmiotowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na:

( Badanie ginekologiczne

Należy zbadać pacjentkę per vaginam lub per rectum i wykonać wziernikowanie pochwy oraz USG. Należy zwrócić uwagę na:

) Powtórz badania

Dodatkowo oprócz LH i FSH można oznaczyć stężenie estradiolu w surowicy (niskie upewnia co do rozpoznania).

• Czy są objawy sugerujące guz okolicy podwzgórzowo-przysadkowej?

Podejrzenie takie nasuwają przede wszystkim mlekotok, bóle głowy, zaburzenia widzenia (zwłaszcza zawężenie pola widzenia, podwójne widzenie, nieostre widzenie).

Przedwczesna niewydolność jajników

Kryteria wg ESHRE (European Society of Human Reproduction and Embryology) 2015

• Rozważ test z deksametazonem

Test wykonujemy z 1 mg deksametazonu w celu wstępnego różnicowania przyczyn hiperkortyzolemii. 1 mg deksametazonu podajemy o 23.00, kortyzol oznaczamy następnego [...]

• Kryteria rozpoznania PCOS wg AES 2006 (The Androgen Excess and PCOS Society) oraz Endocrine Society 2013

1. Hiperandrogenizm lub hiperandrogenemia

• Podwyższony 17-hydroksyprogesteron

Interpretacja stężenia 17-OH-progesteronu w próbce pobranej rano w fazie folikularnej:

• Wysokie stężenia androgenów

testosteron całkowity >2 ng/ml (6,9 nmol/l) – podejrzenie hormonalnie czynnego guza jajnika DHEAS >700 μg/dl (21,8 μmol/l) – podejrzenie guza nadnerczy. [...]

• Skieruj do endokrynologa

Skierowanie do endokrynologa ma na celu wykluczenie choroby lub zespołu Cushinga.

• Wywiad

Należy zapytać m.in. o:

• Badanie przedmiotowe

Należy ocenić m.in.:

Badanie ginekologiczne

Należy przede wszystkim:

β-hCG, morfologia, koagulogram, TSH

Celem badań jest:

Zwiększone ryzyko rozrostu lub raka endometrium?

Za czynniki ryzyka uznaje się: