Zaburzenia rytmu i przewodzenia

Redaktor działu: prof. dr hab. n. med. Zbigniew Kalarus Katedra Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii SUM, Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Zaburzenia funkcji poznawczych u pacjentów z migotaniem przedsionków

Katarzyna Mizia-Stec, Maciej Wybraniec, Joanna Wieczorek

I Katedra i Klinika Kardiologii, Wydział Lekarski w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: Prof. dr hab. n. med. Katarzyna Mizia-Stec I Katedra i Klinika Kardiologii, Wydział Lekarski w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny ul. Ziołowa 47 40-635 Katowice

e-mail: kmizia@op.pl

Kardiologia po Dyplomie 2014; 13 (6): 30-36

Wprowadzenie

Migotanie przedsionków (atrial fibrillation, AF) jest obecnie najczęściej występującą arytmią nadkomorową i jednocześnie najczęstszą arytmią utrwaloną, związaną z hemodynamicznie niewydolną i nieskoordynowaną aktywnością przedsionków, której rozpowszechnienie sięga 5% chorych ≥65 roku życia i wiąże się ze zwiększoną śmiertelnością [1]. Coraz częściej podkreśla się również związek AF z rozwojem zaburzeń funkcji poznawczych. Za przykład może posłużyć badanie Rotterdam, które wykazało około 2-krotnie częstsze występowanie zaburzeń funkcji poznawczych u chorych z migotaniem przedsionków w porównaniu z chorymi bez AF [2]. W innych badaniach natomiast sugeruje się, że obserwowane w przebiegu AF zaburzenia funkcji poznawczych występują niezależnie od przebytego udaru i czynników ryzyka sercowo-naczyniowego [3,4].

Problem zyskuje na znaczeniu w świetle stale rosnącej liczby pacjentów z migotaniem przedsionków związanej ze starzeniem się populacji oraz kumulacją czynników ryzyka arytmii przedsionkowej [5]. Jednak podobna tendencja epidemiologiczna dotyczy również rozpowszechnienia zaburzeń funkcji poznawczych i otępienia [6]. Coraz więcej uwagi poświęca się zatem interesującemu zjawisku współwystępowania migotania przedsionków i zaburzeń funkcji poznawczych [7-8]. Z drugiej strony należy pamiętać, że większość znanych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, w tym wystąpienia i utrwalenia migotania przedsionków, jednocześnie niekorzystnie wpływa na funkcje poznawcze. Zależność między AF i pogorszeniem funkcji poznawczych może być jedynie pozorna i wynikać z współwystępowania innych chorób układu krążenia. Istnieją wiarygodne dowody, że zaburzenia funkcji poznawczych występują częściej u pacjentów z niewłaściwie kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym [9], otyłością [10], niedostateczną ilością wysiłku fizycznego [11], hiperlipidemią [12] i cukrzycą [13]. Kluczowa wydaje się nie tylko obecność zespołu metabolicznego, ale przede wszystkim współwystępowanie ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (ryc. 1) [14].

Zaburzenia funkcji poznawczych cechują się różnym nasileniem, od łagodnych zaburzeń poznawczych (mild cognitive impairment, MCI) po pełnoobjawowe otępienie. MCI charakteryzują się występowaniem przewlekłych trudności z pamięcią, szczególnie krótko...

Rodzaje zaburzeń poznawczych o podłożu naczyniowym

Naczyniopochodne zaburzenia funkcji poznawczych (vascular cognitive impairment, VCI) stanowią szeroki termin obejmujący zarówno łagodne zaburzenia poznawcze o etiologii naczyniowej, niezależnie od współistnienia zmian zwyrodnieniowych (vascular mi...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Rodzaje zaburzeń poznawczych o podłożu naczyniowym

Naczyniopochodne zaburzenia funkcji poznawczych (vascular cognitive impairment, VCI) stanowią szeroki termin obejmujący zarówno łagodne zaburzenia poznawcze o etiologii naczyniowej, niezależnie od [...]

Testy przesiewowe

Do wstępnej przesiewowej oceny zdolności poznawczych stosuje się w praktyce kilka testów pozwalających orientacyjnie w postaci wyniku punktowego określić ogólny stan [...]

Dowody w badaniach klinicznych

Pierwsze wzmianki o wpływie migotania przedsionków na funkcje poznawcze i rozwój otępienia pojawiły się dopiero w 1985 roku, kiedy to Ratcliffe i [...]

Patogeneza zaburzeń funkcji poznawczych w migotaniu przedsionków

Znaczenie migotania przedsionków w kontekście zaburzeń funkcji poznawczych można rozpatrywać na kilku płaszczyznach patogenetycznych. Przede wszystkim AF przez znaczące zwiększenie ryzyka [...]

Znaczenie kliniczne

Świadomość wpływu migotania przedsionków na funkcje poznawcze pociąga za sobą wiele implikacji klinicznych. Po pierwsze może stanowić ona silny argument za [...]

Podsumowanie

Zaburzenia poznawcze stanowią jedno z ogólnoustrojowych powikłań migotania przedsionków, przyczyniając się do pogorszenia jakości życia, zwłaszcza w starszych grupach wiekowych. Zasadne [...]