Problemy kardiologiczne u pacjenta z nowotworem

lek. Jarosław Kępski1
lek. Michał Wilk2
dr hab. n. med. Sebastian Szmit, prof. CMKP1,3

1Instytut Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie

2Klinika Onkologii, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Europejskie Centrum Zdrowia Otwock

3Klinika Krążenia Płucnego, Chorób Zakrzepowo-Zatorowych i Kardiologii, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Europejskie Centrum Zdrowia Otwock

Adres do korespondencji:

lek. Jarosław Kępski

Instytut Hematologii i Transfuzjologii

ul. Indiry Gandhi 14, 02-776 Warszawa

e-mail: jaroslaw.kepski@gmail.com

  • Najczęstsze problemy sercowo-naczyniowe, z którymi kardiolog może się spotkać u pacjenta z nowotworem
  • Wpływ terapii przeciwnowotworowej na układ krążenia
  • Dobra współpraca kardiologa z onkologiem i hematoonkologiem


Na całym świecie od wielu lat obserwuje się stały wzrost zachorowań na nowotwory złośliwe. Ciągle rosnąca liczba chorych oraz złożoność terapii przeciwnowotworowych stanowią jedno z największych wyzwań dla współczesnej medycyny. W opiekę nad pacjentami zaangażowane są zespoły interdyscyplinarne, co ma umożliwić bezpieczne prowadzenie optymalnej terapii. Nowoczesne leczenie, choć coraz skuteczniejsze w walce z nowotworem, nie jest pozbawione ryzyka wystąpienia jatrogennych powikłań. Ważnym zagadnieniem są także powikłania odległe (w tym późna kardiotoksyczność), które wynikają z długotrwałego wpływu terapii onkologicznej.

Również w Polsce rokowanie pacjentów z nowotworem systematycznie się poprawia1. Aktualne dane wskazują, że 5-letnie przeżycie chorych na raka piersi jest już lepsze niż pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca2. Pokazuje to, jak ważna jest opieka wielospecjalistyczna w omawianej grupie chorych.

Potrzebę usystematyzowania wiedzy na temat wpływu leczenia onkologicznego na układ sercowo-naczyniowy dostrzegło już kilka lat temu Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC – European Society of Cardiology), wydając dokument dotyczący podstaw profilaktyki i terapii kardiologicznej w tym zakresie3. Obecnie wyspecjalizowała się grupa kardiologów, którzy zajmują się wszystkimi aspektami prewencji, diagnostyki i leczenia chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów onkologicznych. Międzynarodowe Towarzystwo Kardioonkologiczne (ICOS – International Cardio-Oncology Society) od marca 2020 r. przeprowadza egzaminy specjalizacyjne w dziedzinie kardioonkologii.

W artykule przedstawiono najczęstsze problemy sercowo-naczyniowe, z którymi kardiolog może się spotkać u pacjenta z chorobą nowotworową. Omawiając to zagadnienie, należy podkreślić, jak ważna jest stała współpraca kardiologa z onkologiem lub hematoonkologiem.

Leki przeciwnowotworowe i powikłania kardiologiczne

Współczesna onkologia wykorzystuje wiele leków przeciwnowotworowych. Można je zaliczyć do kilku grup:

  • klasyczne chemioterapeutyki
  • hormonoterapia
  • leki ukierunkowane molekularnie
  • immunoterapia.

W każdej z nich znajdują się substancje wykazujące toksyczność wobec układu sercowo-naczyniowego. W tabeli 1 przedstawiono potencjalne powikłania kardiologiczne, które mogą być powodowane przez najczęściej stosowane leki onkologiczne. Główne powik...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Leki przeciwnowotworowe i powikłania kardiologiczne

Współczesna onkologia wykorzystuje wiele leków przeciwnowotworowych. Można je zaliczyć do kilku grup:

Nowoczesne terapie onkologiczne

Ciągły rozwój strategii onkologicznych stawia przed nami wyzwania, z jakimi nie mieliśmy dotychczas do czynienia. Nowoczesna immunoterapia nowotworów to stosowanie inhibitorów [...]

Podsumowanie

Choroby sercowo-naczyniowe należą do najczęstszych powikłań, z jakimi można się spotkać w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Niejednokrotnie są one przyczyną przerwania terapii [...]

Do góry