Dostęp Otwarty

Nowości

Alergologia: Ryzyko rozwoju nieżytu nosa

Dr n. med. Izabela Kupryś-Lipińska

Nocne objawy choroby refluksowej są istotnym czynnikiem rozwoju nieinfekcyjnego zapalenia błony śluzowej nosa i powinna być ona brana pod uwagę u wszystkich chorych z objawami nieżytu nosa, zarówno o znanej, jak i nieznanej etiologii.

Nieinfekcyjne zapalenie błony śluzowej nosa stanowi istotny problem społeczny, dotyczy bowiem nawet 40 proc. populacji i prowadzi do upośledzenia jakości życia oraz zaburzeń snu. Stanowi również istotny czynnik ryzyka rozwoju astmy oskrzelowej. Jako nieinfekcyjne zapalenia błony śluzowej nosa klasyfikowane są zarówno przypadki alergicznego, jak i niealergicznego nieżytu nosa. Choroba diagnozowana jest na podstawie objawów klinicznych – niedrożności lub blokady nosa i wydzieliny w okresie wolnym od infekcji. Wieloośrodkowe badanie epidemiologiczne RHINE koordynowane przez doktora Johana Hellgrena z Uniwersytetu w Goeteborgu wykazało związek między nocnymi objawami choroby refluksowej żołądka a nieinfekcyjnym zapaleniem błony śluzowej nosa. Badanie zaplanowano jako prospektywne, obserwacyjne, dziesięcioletnie. Prowadzone było w pięciu krajach Europy północnej i obejmowało populację osób urodzonych w latach 1945-1973, do których wysłano w 1999 i 2010 roku szczegółowe kwestionariusze zawierające m.in. pytania demograficzne i antropometryczne oraz dotyczące nałogu palenia, objawów nieżytu nosa i choroby refluksowej. Na oba kwestionariusze odpowiedziało 12 605 osób, spośród których 5417 bez objawów nieżytu nosa w 1999 roku zakwalifikowano do dalszej analizy. Nieinfekcyjny nieżyt nosa rozpoznawano u osób, które zgłaszały upośledzenie drożności nosa, wydzielinę lub kichanie w okresie wolnym od infekcji, natomiast chorobę refluksową z objawami nocnymi u osób, które zgłaszały objawy refluksu po położeniu się do łóżka co najmniej trzy razy w tygodniu.

W okresie 10 lat obserwacji nieżyt nosa pojawił się u 1034 osób (19,1 proc.), częściej u tych, którzy zarówno w 1999, jak i 2010 zgłaszali nocne objawy refluksu żołądka. Zaobserwowano istotną zależność między nasileniem epizodów refluksu nocnego w 1999 roku a pojawieniem się nieżytu nosa. Analiza związku między występowaniem objawów choroby refluksowej a rozwojem zapalenia błony śluzowej z uwzględnieniem czynników zakłócających (wiek, płeć, indeks masy ciała, astma, palenie papierosów) wykazała, że występowanie objawów choroby refluksowej istotnie zwiększa ryzyko rozwoju nieżytu nosa (OR 1,6; CI 95-proc. 1,0-2,5, p = 0,03), a palenie tytoniu jest niezależnym czynnikiem ryzyka rozwoju zarówno nieżytu nosa, jak i choroby refluksowej żołądka.