Dostęp Otwarty

Genetyczne uwarunkowanie wrażliwości na klopidogrel

prof. dr hab. med. Ste­fan Gra­jek
dr n. med. Sła­wo­mir Ka­ta­rzyń­ski

Opis ba­da­ń

Za efekt an­ty­agre­ga­cyj­ny klo­pi­do­gre­lu od­po­wia­da je­go ak­tyw­ny me­ta­bo­lit po­wsta­ją­cy w wy­ni­ku re­ak­cji ka­ta­li­zo­wa­nych przez en­zy­my za­leż­ne od cy­to­chro­mu P450 (CYP). En­zy­my te ko­do­wa­ne są przez ge­ny ce­chu­ją­ce się po­li­mor­fi­zmem, przy czym nie­któ­re, czę­sto wy­stę­pu­ją­ce ich od­mia­ny (al­le­le) łą­czą się z ob­ni­żo­ną ak­tyw­no­ścią me­ta­bo­licz­ną CYP. W stycz­niu br. opu­bli­ko­wa­no wy­ni­ki dwóch ba­dań oce­nia­ją­cych kli­nicz­ne zna­cze­nie tych uwa­run­ko­wań.

W pierw­szym1 prze­ba­da­no 2208 cho­rych włą­czo­nych do fran­cu­skie­go re­je­stru FAST­-MI z po­wo­du świe­że­go za­wa­łu ser­ca. U cho­rych ba­da­no wpływ wa­rian­tów ge­ne­tycz­nych bia­łek od­po­wie­dzial­nych za wchła­nia­nie klo­pi­do­gre­lu w je­li­tach (ABC­B1), je­go ak­ty­wa­cję me­ta­bo­licz­ną w ob­rę­bie cy­to­chro­mu P450 (CY­P3A5 i CY­P2C19) oraz wa­rian­ty re­cep­to­ra płyt­ko­we­go (P2RY­12) na ry­zy­ko zgo­nu i po­wi­kłań ser­co­wo­-na­czy­nio­wych w okre­sie rocz­nej ob­ser­wa­cji.

Au­to­rzy dru­gie­go ba­da­nia2 pod­ję­li pró­bę okre­śle­nia za­leż­no­ści mię­dzy no­si­ciel­stwem ge­ne­tycz­nych wa­rian­tów CYP, stę­że­niem ak­tyw­ne­go me­ta­bo­li­tu klo­pi­do­gre­lu w oso­czu oraz stop­niem za­ha­mo­wa­nia agre­ga­cji pły­tek pod wpły­wem te­go le­ku u 162 zdro­wych ochot­ni­ków. Na­stęp­nie oce­nie pod­da­li za­leż­no­ści mię­dzy no­si­ciel­stwem wspo­mnia­nych wa­rian­tów i wy­ni­ka­mi le­cze­nia 1477 cho­rych z ostry­mi ze­spo­ła­mi wień­co­wy­mi otrzy­mu­ją­cych klo­pi­do­grel w ra­mach pro­jek­tu Trial to As­sess Im­pro­ve­ment in The­ra­peu­tic Out­co­mes by Opti­mi­zing Pla­te­let In­hi­bi­tion with Pra­su­grel – Throm­bo­ly­sis in My­ocar­dial In­farc­tion (TRI­TON­-TI­MI) 38.

W obu ba­da­niach wy­ka­za­no, że u pa­cjen­tów le­czo­nych klo­pi­do­gre­lem uwa­run­ko­wa­ne ge­ne­tycz­nie za­bu­rze­nia funk­cji cy­to­chro­mu P450 (de­fekt CY­P2C19) zwięk­sza­ją ry­zy­ko po­wi­kłań ser­co­wo­-na­czy­nio­wych, szcze­gól­ne za­krze­pi­cy we wsz­cze­pio­nym sten­cie.