Chirurgia
Kamica i polipy pęcherzyka żółciowego – współpraca internisty i chirurga
prof. dr hab. n. med. Dariusz Janczak1
lek. Agata Krach1
Daria Janczak1,2
- Objawy i możliwe powikłania kamicy i polipów pęcherzyka żółciowego
- Badania wykorzystywane w diagnostyce tych zaburzeń
- Metody postępowania zachowawczego, farmakologicznego i zabiegowego
- Zadania lekarza internisty w postępowaniu z pacjentami, u których występują kamica i polipy pęcherzyka żółciowego
Kamica pęcherzyka żółciowego jest jedną z najczęstszych chorób układu pokarmowego w krajach rozwiniętych. Szacuje się, że dotyczy nawet 10-15% dorosłej populacji, choć u większości pacjentów przebiega bezobjawowo. Polipy pęcherzyka żółciowego wykrywa się rzadziej (ok. 5% populacji), jednak ze względu na ryzyko transformacji nowotworowej budzą one szczególną uwagę lekarzy. W codziennej praktyce najczęściej pojawia się pytanie: czy stwierdzone zmiany wystarczy obserwować czy pacjenta należy skierować do chirurga? Odpowiedź zależy od obrazu klinicznego, wielkości i charakteru zmian oraz obecności czynników ryzyka. W tym procesie niezbędna jest partnerska współpraca internisty i chirurga, oparta na aktualnych wytycznych i doświadczeniu klinicznym.
Kamica pęcherzyka żółciowego
Obraz kliniczny i diagnostyka kamicy pęcherzyka żółciowego
Kamica pęcherzyka żółciowego to stan, w którym w pęcherzyku żółciowym dochodzi do wytrącania się złogów, najczęściej cholesterolowych. Wyróżniamy również kamienie barwnikowe – czarne, które powstają często przy hemolizie lub marskości wątroby, oraz brązowe, związane z infekcjami dróg żółciowych. Choć obecność złogów u około 80% pacjentów przebiega bezobjawowo, u pozostałych 20% pojawiają się objawy kliniczne, najczęściej w postaci kolki żółciowej. Na świecie kamica żółciowa jest jednym z najczęstszych schorzeń przewodu pokarmowego, dotykającym w populacji ogólnej szacunkowo 10-15% dorosłych, przy czym częstość występowania różni się w zależności od kraju. W latach 1990-2019 odnotowano wzrost liczby przypadków oraz wzrost standaryzowanego według wieku wskaźnika zachorowalności na choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych1,2.
Objawy
Do głównych czynników ryzyka należą:
- płeć żeńska
- otyłość
- szybka utrata masy ciała
- ciąża
- cukrzyca
- hipertriglicerydemia
- długotrwałe żywienie pozajelitowe
- predyspozycje genetyczne
- zaburzenia motoryki pęcherzyka, prowadzące do zastoju żółci i sprzyjające formowaniu się złogów.
Dodatkowo ryzyko kamicy zwiększa się podczas stosowania niektórych leków – w szczególności estrogenów (w hormonalnej terapii zastępczej i doustnej antykoncepcji hormonalnej), fibratów (stosowanych w leczeniu hiperlipidemii) oraz analogów somatostatyny, które upośledzają opróżnianie pęcherzyka żółciowego3.
