Angiologia
Profilaktyka żylaków kończyn dolnych – informacje przydatne lekarzowi POZ
lek. Michał Terpiłowski
prof. dr hab. n. med. Piotr Terlecki
- Modyfikowalne i niemodyfikowalne czynniki ryzyka rozwoju żylaków kończyn dolnych i wczesna identyfikacja zaburzeń za pomocą badania USG doppler
- Modyfikacje stylu życia, których celem jest zapobieganie postępowi choroby
- Rola kompresjoterapii i ewentualnych wspomagających terapii farmakologicznych
Przewlekła niewydolność żylna (CVI – chronic venous insufficiency) to jedno z najczęstszych schorzeń układu naczyniowego, które dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Choć często postrzegana jest jako problem estetyczny, w rzeczywistości stanowi istotny problem zdrowotny. CVI obejmuje szeroki zakres objawów – od uczucia ciężkości nóg przez teleangiektazje, żylaki aż po zmiany troficzne skóry i owrzodzenia.
Żylaki kończyn dolnych występują u 5-30% dorosłej populacji, choć w literaturze odsetek ten waha się od 1% do nawet 70%, w zależności od przyjętych kryteriów rozpoznania i badanej populacji. W Polsce objawy przewlekłej niewydolności żylnej, w tym żylaki kończyn dolnych, stwierdza się u blisko połowy dorosłych kobiet i około jednej trzeciej mężczyzn, a częstość występowania istotnie wzrasta z wiekiem. W dobie starzejącego się społeczeństwa, ograniczonej aktywności fizycznej, chociażby z powodu rosnącej liczby osób pracujących zdalnie, problem żylaków staje się coraz istotniejszy. Wczesne rozpoznanie i profilaktyka stanowią podstawę skutecznego zapobiegania powikłaniom. To właśnie do gabinetu lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) pacjenci zgłaszają się najczęściej z pierwszymi objawami choroby, a lekarz ma możliwość wczesnej interwencji, edukacji i monitorowania stanu zdrowia. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnej wiedzy na temat przewlekłej niewydolności żylnej oraz znaczenia profilaktyki żylaków kończyn dolnych.
Patofizjologia żylaków kończyn dolnych
Niewydolność zastawek żylnych
Żylaki kończyn dolnych są efektem przewlekłej niewydolności żylnej, której podstawowym mechanizmem patologicznym są niewydolność zastawek żylnych oraz zaburzenia funkcji pompy mięśniowej. Te elementy współdziałają, tworząc błędne koło prowadzące do przewlekłego nadciśnienia żylnego i rozwoju charakterystycznych zmian naczyniowych.
Zastawki żylne to cienkie, elastyczne fałdy utworzone z błony wewnętrznej ściany żyły, które pełnią funkcję warunkującą jednokierunkowy przepływ, zapobiegając cofaniu się krwi. Ich prawidłowa praca umożliwia przepływ krwi w kierunku serca, przeciw...
Niewydolność żył przeszywających (perforatorów)
Żyły przeszywające, zwane także perforatorami, to naczynia żylne łączące układ żył powierzchownych z układem żył głębokich kończyn dolnych. Przebijają one powięź mięśniową i stanowią istotny element prawidłowego krążenia żylnego. W każdej kończyni...
