Pulmonologia

Schemat terapii w astmie w zależności od jej przebiegu klinicznego

dr n. med. Krzysztof Wytrychowski

Katedra i Klinika Alergologii i Chorób Wewnętrznych, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Adres do korespondencji:

dr n. med. Krzysztof Wytrychowski

Katedra i Klinika Alergologii i Chorób Wewnętrznych,

Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

ul. Borowska 213, 50-556 Wrocław

e-mail: krzysztof.wytrychowski@umw.edu.pl

  • Długoterminowa kontrola objawów i ograniczenie ryzyka pogorszenia przebiegu astmy w dłuższej perspektywie – dwa główne cele leczenia astmy
  • Zalecane algorytmy leczenia choroby uwzględniające jej przebieg kliniczny i wiek pacjenta
  • Leki stosowane w terapii astmy – ich możliwe połączenia i dawkowanie
  • Rola pacjenta w terapii (umiejętność oceny kontroli astmy za pomocą dostępnych narzędzi, stosowanie się do zaleceń, właściwa technika korzystania z inhalatorów)

Astma to przewlekłe schorzenie układu oddechowego, na które obecnie choruje 300-400 mln osób na całym świecie1. Zwykle pojawia się w dzieciństwie, ale może się rozpocząć w każdym wieku. Jest najczęstszą przewlekłą chorobą wieku dziecięcego. Astma może prowadzić do niepełnosprawności, obniżenia jakości życia, a zaostrzenia mogą skutkować zgonem. Na całym świecie roczna śmiertelność z powodu astmy wynosi 250 000 osób. W Europie na astmę choruje prawie 10 mln dzieci i dorosłych poniżej 45 roku życia2. Astma to zespół objawów charakteryzujący się świszczącym oddechem, dusznością, uczuciem ucisku w klatce piersiowej i kaszlem oraz ograniczeniem przepływu powietrza w czasie wydechu. Objawy mogą się pojawiać ze zmiennym nasileniem, w wielu wypadkach pacjenci przez dłuższy czas mogą nie mieć żadnych objawów. Astma jest chorobą heterogenną o bardzo złożonym patomechanizmie, wywołaną przewlekłym zapaleniem dróg oddechowych. Patofizjologia choroby jest złożona i niejednorodna, związana także z ekspozycją na czynniki środowiskowe, zachodzi na różnych poziomach – od genów do układu oddechowego3. Wieloletnie badania różnych grup pacjentów wykazywały, że astma może przyjmować rozmaite postaci kliniczne, takie jak astma o wczesnym lub późnym początku, z obecnością atopii, indukowana przez infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych, zaostrzana przez niesteroidowe leki przeciwzapalne (N-ERD – NSAID [nonsteroidal anti-inflammatory drugs] exacerbated respiratory disease), ze współistniejącymi chorobami, np. zapaleniem zatok przynosowych lub otyłością. Analizę cech klinicznych i fizjologicznych obecnie stosuje się do określania fenotypów astmy. Fenotyp definiuje się jako zbiór obserwowalnych cech organizmu, które wynikają zarówno z czynników genetycznych, jak i środowiskowych. W przypadku astmy fenotypowanie jest stosowane w długoterminowym przewidywaniu przebiegu choroby, czynników ryzyka zaostrzeń oraz w określaniu metod leczenia4,5.

Astma wymaga przewlekłego i kompleksowego leczenia mającego na celu uzyskanie jak najlepszej kontroli choroby, tj. zmniejszenia częstości występowania objawów przy utrzymaniu aktywności zgodnej z wiekiem, oraz minimalizację ryzyka wystąpienia dzia...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Cele leczenia astmy

Celem leczenia astmy jest:

Zasady leczenia astmy

Leczenie astmy powinno być spersonalizowane, dostosowane do aktualnego stanu pacjenta i jego wieku oraz uwzględniać jego preferencje. Obecnie zalecany jest pięciostopniowy schemat [...]

Spersonalizowane leczenie astmy u dorosłych i młodzieży (tab. 3)<<>> 

Doraźnie stosowany AIR jest zalecany u dorosłych i młodzieży z astmą o łagodnym przebiegu w ocenie lekarza, leczonych do tej pory SABA w monoterapii lub w połączeniu ze [...]

Spersonalizowane leczenie dzieci w wieku 6-11 lat (tab. 5)<<>> 

W przypadku dzieci z objawami astmy, które są dobrze kontrolowane małymi dawkami wGKS, lub u dzieci stosujących wyłącznie SABA, u których objawy występują rzadziej niż [...]

Spersonalizowane leczenie dzieci do 5 roku życia (tab. 7)<<>> 

Cele leczenia astmy u małych dzieci są podobne do tych wyznaczonych u starszych pacjentów:

Zaostrzenia astmy

Zaostrzenie to ostre lub podostre pogorszenie objawów (duszność, kaszel, świszczący oddech i uczucie ucisku w klatce piersiowej) oraz czynności płuc w porównaniu ze zwykłym [...]

Astma ciężka

U większości pacjentów leczenie małymi lub średnimi dawkami wGKS w połączeniu z lekami łagodzącymi objawy (SABA, AIR) pozwala uzyskać kontrolę astmy oraz spadek liczby [...]

Leczenie biologiczne astmy

Leki biologiczne w astmie to obecnie grupa przeciwciał monoklonalnych uzyskanych metodami inżynierii genetycznej. Ich mechanizm działania polega na bezpośrednim usuwaniu naturalnych białek, [...]

Paradoksy leczenia astmy

Astma jest chorobą zapalną. Mimo to nadal w leczeniu początkowym można stosować wyłącznie leki rozszerzające oskrzela (SABA). W obowiązujących wytycznych preferowana jest ścieżka [...]

Podsumowanie

Astma jest chorobą heterogenną o bardzo złożonym patomechanizmie, ale wspólnym mianownikiem dla wszystkich jej fenotypów jest zapalenie dolnych dróg oddechowych. Z tego powodu [...]
Do góry