Pulmonologia
Schemat terapii w astmie w zależności od jej przebiegu klinicznego
dr n. med. Krzysztof Wytrychowski
- Długoterminowa kontrola objawów i ograniczenie ryzyka pogorszenia przebiegu astmy w dłuższej perspektywie – dwa główne cele leczenia astmy
- Zalecane algorytmy leczenia choroby uwzględniające jej przebieg kliniczny i wiek pacjenta
- Leki stosowane w terapii astmy – ich możliwe połączenia i dawkowanie
- Rola pacjenta w terapii (umiejętność oceny kontroli astmy za pomocą dostępnych narzędzi, stosowanie się do zaleceń, właściwa technika korzystania z inhalatorów)
Astma to przewlekłe schorzenie układu oddechowego, na które obecnie choruje 300-400 mln osób na całym świecie1. Zwykle pojawia się w dzieciństwie, ale może się rozpocząć w każdym wieku. Jest najczęstszą przewlekłą chorobą wieku dziecięcego. Astma może prowadzić do niepełnosprawności, obniżenia jakości życia, a zaostrzenia mogą skutkować zgonem. Na całym świecie roczna śmiertelność z powodu astmy wynosi 250 000 osób. W Europie na astmę choruje prawie 10 mln dzieci i dorosłych poniżej 45 roku życia2. Astma to zespół objawów charakteryzujący się świszczącym oddechem, dusznością, uczuciem ucisku w klatce piersiowej i kaszlem oraz ograniczeniem przepływu powietrza w czasie wydechu. Objawy mogą się pojawiać ze zmiennym nasileniem, w wielu wypadkach pacjenci przez dłuższy czas mogą nie mieć żadnych objawów. Astma jest chorobą heterogenną o bardzo złożonym patomechanizmie, wywołaną przewlekłym zapaleniem dróg oddechowych. Patofizjologia choroby jest złożona i niejednorodna, związana także z ekspozycją na czynniki środowiskowe, zachodzi na różnych poziomach – od genów do układu oddechowego3. Wieloletnie badania różnych grup pacjentów wykazywały, że astma może przyjmować rozmaite postaci kliniczne, takie jak astma o wczesnym lub późnym początku, z obecnością atopii, indukowana przez infekcje wirusowe górnych dróg oddechowych, zaostrzana przez niesteroidowe leki przeciwzapalne (N-ERD – NSAID [nonsteroidal anti-inflammatory drugs] exacerbated respiratory disease), ze współistniejącymi chorobami, np. zapaleniem zatok przynosowych lub otyłością. Analizę cech klinicznych i fizjologicznych obecnie stosuje się do określania fenotypów astmy. Fenotyp definiuje się jako zbiór obserwowalnych cech organizmu, które wynikają zarówno z czynników genetycznych, jak i środowiskowych. W przypadku astmy fenotypowanie jest stosowane w długoterminowym przewidywaniu przebiegu choroby, czynników ryzyka zaostrzeń oraz w określaniu metod leczenia4,5.
Astma wymaga przewlekłego i kompleksowego leczenia mającego na celu uzyskanie jak najlepszej kontroli choroby, tj. zmniejszenia częstości występowania objawów przy utrzymaniu aktywności zgodnej z wiekiem, oraz minimalizację ryzyka wystąpienia dzia...