Laryngologia
Choroba Ménière’a jako przyczyna niedosłuchu i zawrotów głowy
dr n. med. Agnieszka Jasińska-Nowacka1
prof. dr hab. n. med. Kazimierz Niemczyk2
- Chorobę Ménière’a charakteryzują ataki zawrotów głowy i towarzyszące dolegliwości słuchowe (niedosłuch, szumy uszne, uczucie pełności w uchu) Rozpoznanie ustala się na podstawie typowego obrazu klinicznego
- Jako przyczynę choroby wskazuje się poszerzenie przestrzeni endolimfatycznej w uchu wewnętrznym (wodniak śródchłonki)
- Cele leczenia to redukcja częstości ataków zawrotów głowy lub ich całkowite ustąpienie oraz zachowanie lub poprawa słyszenia. Stosuje się leki doustne i podawane do jamy bębenkowej oraz techniki chirurgiczne
Obraz kliniczny choroby Ménière’a charakteryzuje się występowaniem napadowych zawrotów głowy, którym towarzyszą szumy uszne, uczucie pełności w uchu oraz niedosłuch1-3. Ten typowy zespół dolegliwości został po raz pierwszy opisany przez francuskiego lekarza Prospera Ménière’a już w 1861 roku3. Przełomową pracą był opis przypadku, w którym autor, zakładając związek pomiędzy występowaniem napadowych wirowych zawrotów głowy a patologią ucha wewnętrznego, stanął w opozycji do ówczesnego stanu wiedzy wiążącego te objawy jedynie z przyczynami ośrodkowymi.
Badania dotyczące morfologicznego podłoża choroby Ménière’a były prowadzone przez Cairnsa oraz Hallpike’a4, a także Yamakawę5, którzy w 1938 roku analizowali obraz mikroskopowy ucha wewnętrznego pacjentów z rozpoznaniem klinicznym. W badaniach kości skroniowej post mortem autorzy uwidocznili poszerzenie przestrzeni endolimfatycznych ucha wewnętrznego u pacjentów z objawami choroby Ménière’a. Taki obraz histopatologiczny nazwany został wodniakiem śródchłonki (tj. wodniakiem endolimfatycznym).
Etiologia choroby pozostaje nieznana mimo przeprowadzenia licznych badań klinicznych oraz molekularnych. Wśród możliwych przyczyn powstawania wodniaka śródchłonki wymienia się: czynniki genetyczne, etiologię infekcyjną oraz podłoże autoimmunologiczne3,6.
Kryteria rozpoznania
Obowiązujące kryteria diagnostyczne choroby Ménière’a zostały przyjęte przez American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery (AAO-HNS), a następnie opublikowane we współpracy z pozostałymi towarzystwami międzynarodowymi (tab. 1)2,7.
Epidemiologia
Występowanie choroby Ménière’a jest opisywane w szerokim zakresie od 3,5 do 513 przypadków na 100 000 osób6-7. Występowanie choroby jest zróżnicowane geograficznie, częściej rozpoznaje się ją w populacjach o pochodzeniu europejskim. Najczęściej rozwija się w Finlandii – 513 przypadków na 100 000 mieszkańców.
Objawy choroby pojawiają się zwykle u osób w wieku dorosłym, szczyt zachorowań przypada na 40-60 rok życia. W większości prac jest opisywana przewaga płci żeńskiej ze stosunkiem kobiet do mężczyzn wynoszącym od 1,8 : 1 do 4,3 : 12,6,7.
