Bóle mięśni (mialgia) są powszechnym, ale mało specyficznym objawem, który może występować w każdym wieku. Definiowane są jako dolegliwości bólowe o charakterze skurczu, ucisku lub rozdzierania¹. W zależności od przyczyny mogą być ograniczone do konkretnego obszaru lub mieć charakter uogólniony². Zlokalizowane i uogólnione przyczyny mialgii wymieniono w tabeli 1^1-4. 

W większości przypadków ból mięśni jest spowodowany przyczynami innymi niż choroby neurologiczne. Najczęściej pojawia się na skutek wysiłku fizycznego lub niewielkich urazów ciała i ma tendencję do samoistnego ustępowania po odpoczynku, nie budząc zwykle niepokoju wśród pacjentów i lekarzy. Ponadto ból mięśni może wystąpić w przebiegu infekcji, zaburzeń odżywiania, chorób reumatycznych, zaburzeń endokrynologicznych oraz metabolicznych, wskutek przyjmowania substancji toksycznych i leków, a także jako manifestacja zaburzeń psychiatrycznych².

Przewlekły, nawracający lub postępujący charakter mialgii oraz obecność objawów towarzyszących, takich jak gorączka, zmiany skórne, spadek masy ciała, niedowład lub zaburzenia czucia, powinny skłonić do poszerzenia diagnostyki. Szczególnie pilnej diagnostyki i wdrożenia leczenia wymagają pacjenci z bólami mięśni związanymi z zakażeniami bakteryjnymi, takimi jak sepsa lub infekcyjne zapalenie wsierdzia, oraz ci, u których stwierdza się stany przebiegające ze wzrostem parametrów nerkowych, mogące wskazywać na rabdomiolizę w przebiegu m.in. nagłego uszkodzenia mięśni wskutek urazu lub zatrucia².

Przyczyny neurologiczne

Miopatie

Podsumowanie wybranych rodzajów miopatii przebiegających z bólem mięśni przedstawiono w tabeli 2^1,3. 

Pierwszą grupą miopatii przebiegających z bólem mięśni stanowią idiopatyczne miopatie zapalne (IIM – idiopathic inflammatory myopathies), które charakteryzują się niedowładem jako głównym objawem spowodowanym zapaleniem mięśni⁵. W tej grupie schorzeń wyróżniamy:

• zapalenie skórno-mięśniowe (DM – dermatomyositis)
• zapalenie wielomięśniowe (PM – polymyositis)
• wtrętowe zapalenie mięśni (IBM – inclusion body myositis)
• martwicze autoimmunologiczne zapalenie mięśni (IMNM – immune-mediated necrotizing myopathy)
• zespół antysyntetazowy (ASS – antisynthetase syndrome), który czasem jest zaliczany do grupy zapaleń mięśni związanych z zespołem nakładania (OM – overlap myositis)⁶.