Farmakoterapia
Aksetyl cefuroksymu – zastosowanie w praktyce lekarza POZ
dr n. med. Mateusz Babicki
• Możliwości wykorzystania aksetylu cefuroksymu w terapii przez lekarza POZ
• Skuteczność i bezpieczeństwo leku
• Praktyczne zastosowanie aksetylu cefuroksymu na przykładzie przypadków klinicznych
Cefuroksym jest antybiotykiem zaliczanym do półsyntetycznych cefalosporyn II generacji. Występuje w postaci proleku jako aksetyl cefuroksymu będący estrem z 1-(1-ketoetoksy)-etan-1-olem. Dzięki temu ułatwione jest wchłanianie leku z przewodu pokarmowego. Przekłada się to na wzrost biodostępności biologicznej, która wynosi 40-50%1. Mechanizm działania leku polega na hamowaniu aktywności transpeptydaz (białek wiążących penicylinę [PBP – penicillin binding proteins) ściany komórkowej, co prowadzi do zaburzenia tworzenia wiązań między mukopolisacharydami i nieprawidłowej syntezy ściany komórkowej bakterii, a w rezultacie do lizy komórki bakteryjnej2. Spektrum działania leku jest szerokie i obejmuje różnorodne patogeny3. Szczegółowe informacje dotyczące wrażliwości poszczególnych drobnoustrojów na ten antybiotyk przedstawiono w tabeli 1.
Aksetyl cefuroksymu znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych zakażeń górnych i dolnych dróg oddechowych, zakażeń układu moczowego, zakażeń skóry i tkanek miękkich oraz we wczesnej postaci boreliozy z Lyme. Po podaniu substancja ulega szybkiemu przekształceniu do formy aktywnej – cefuroksymu, który osiąga terapeutyczne stężenia w wielu tkankach i płynach ustrojowych, takich jak migdałki, błona śluzowa oskrzeli, zatoki przynosowe, płyn stawowy, opłucnowy, otrzewnowy oraz żółć.
Aksetyl cefuroksymu charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa. Do najczęstszych działań niepożądanych (≥1/100) należą: nadmierny wzrost Candida, eozynofilia, ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Częstość występowania ciężkich działań niepożądanych jest niska, a preparat jest na ogół dobrze tolerowany zarówno przez dorosłych, jak i dzieci.
Aksetyl cefuroksymu jest szeroko stosowany w praktyce lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Odzwierciedleniem tego będą przykłady kliniczne obrazujące typowe sytuacje, z jakimi lekarz POZ może się spotkać w codziennej praktyce.
Opisy przypadków
Zapalenie piersi
Kobieta w wieku 29 lat będąca w okresie laktacji (6 tydzień połogu) zgłosiła się do poradni lekarza rodzinnego z powodu trwającego od około 10 dni bólu lewej piersi, zlokalizowanego w okolicy brodawki sutkowej. W ostatnich dniach zauważyła również...