Farmakoterapia
Akkermansia muciniphila i mikrobiota w praktyce klinicznej.
Co udowodniono, a co pozostaje hipotezą
mgr farm. Ilona Krzak
- Rola Akkermansia muciniphila w integralności bariery jelitowej i regulacji zapalenia
- Potencjał metaboliczny A. muciniphila w otyłości, cukrzycy i MAFLD
- Aktualne dowody vs hipotezy – dane, które możemy wykorzystać w praktyce klinicznej
Mikrobiota jelitowa odgrywa istotną rolę w regulacji metabolizmu gospodarza. W ostatnich latach szczególne zainteresowanie wzbudza bakteria Akkermansia muciniphila, której obecność w jelicie wiąże się z korzystnymi parametrami metabolicznymi. Autorzy licznych publikacji sugerują jej potencjalną rolę w regulacji masy ciała, insulinooporności i zapalenia metabolicznego. Znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje jednak przedmiotem dyskusji. Celem artykułu jest przegląd aktualnych danych naukowych oraz ocena ich przydatności w praktyce klinicznej.
Mikrobiota jelitowa a metabolizm – aktualny stan wiedzy
Mikrobiota jelitowa człowieka składa się z bilionów mikroorganizmów, które uczestniczą w licznych procesach metabolicznych, immunologicznych oraz neuroendokrynnych. W ostatnich latach coraz więcej badań wskazuje, że zmiany w składzie mikrobioty mogą wpływać na rozwój chorób metabolicznych, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2 bądź zespół metaboliczny.
Mechanizmy, poprzez które mikrobiota wpływa na metabolizm gospodarza, obejmują między innymi:
- produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA – short-chain fatty acids)
- regulację przepuszczalności bariery jelitowej
- modulację odpowiedzi immunologicznej
- wpływ na metabolizm glukozy i lipidów.
Jednym z mikroorganizmów szczególnie intensywnie badanych w tym kontekście jest Akkermansia muciniphila, Gram(–) bakteria beztlenowa należąca do typu Verrucomicrobia.
Akkermansia muciniphila – charakterystyka
Akkermansia muciniphila po raz pierwszy została wyizolowana w 2004 roku z ludzkich odchodów1. Jest to beztlenowa bakteria Gram(–) o owalnym kształcie, jednak ostatnie badania pokazują, że jest ona w stanie tolerować niewielką ilość tlenu i namnaża...
Kluczowa jest tutaj jednak ścisła regulacja aktywności A. muciniphila, gdyż zarówno nadmierna degradacja, jak i odkładanie się śluzu sprzyjają rozwijaniu się stanu zapalnego i translokacji bakterii. Co ciekawe, w jednym z badań wykazano, że bakteria ta jest oporna na działanie takich antybiotyków jak wankomycyna czy metronidazol, natomiast wykazuje wrażliwość na imipenem i doksycyklinę5.
Akkermansia muciniphila a masa ciała i otyłość
Otyłość to choroba przewlekła, charakteryzująca się nadmiernym lub nieprawidłowym odkładaniem się tkanki tłuszczowej. Rozpoznaje się ją, gdy wskaźnik masy ciała (BMI – body mass index) przekracza 30 kg/m2. Zgodnie z raportem World Health Organizat...
