Przypadek kliniczny
Chłoniaki – heterogenna grupa nowotworów o zróżnicowanym obrazie klinicznym
dr hab. n. med. Joanna Drozd-Sokołowska
- Heterogenność chłoniaków i zróżnicowanie obrazu klinicznego
- Kluczowe aspekty diagnostyki – rola właściwej biopsji i diagnostyki różnicowej
- Ustalanie stopnia zaawansowania i znaczenie indeksów prognostycznych
Chłoniaki to bardzo heterogenna grupa chorób nowotworowych, obejmująca ponad 100 odrębnych jednostek histoklinicznych. Zgodnie z obowiązującymi klasyfikacjami World Health Organization i International Consensus Classification1,2 w grupie chłoniaków wywodzących się z komórek dojrzałych wyodrębnia się chłoniaka Hodgkina (HL – Hodgkin lymphoma) i chłoniaki nie-Hodgkina (NHL – non-Hodgkin lymphoma). Pośród chłoniaków NHL wyróżnia się chłoniaki, które wywodzą się z limfocytów B i stanowią zdecydowaną większość rozpoznań, i chłoniaki wywodzące się z limfocytów T lub komórek NK (10-20% rozpoznań NHL). Chłoniaki występują we wszystkich grupach wiekowych, we wszystkich populacjach i lokalizacjach geograficznych, niemniej ze zróżnicowaną częstością. Poszczególne chłoniaki wykazują charakterystyczne cechy zarówno w zakresie epidemiologii, jak i obrazu klinicznego.
Poniżej przedstawiono opisy dwóch przypadków pacjentów z chłoniakami (NHL i HL). Pierwotny chłoniak B-komórkowy śródpiersia (PMBCL – primary mediastinal B‐cell lymphoma) jest rozpoznawany przede wszystkim u młodych kobiet, zazwyczaj przed 40 rokiem życia3. Natomiast chłoniak Hodgkina występuje najczęściej u młodych dorosłych lub u osób powyżej 55 roku życia, co odpowiada klasycznemu dwuszczytowemu rozkładowi zachorowań na HL4.
Opisy te nie wyczerpują złożoności tematu, wskazują jednak na pewne cechy wspólne dotyczące obrazu klinicznego chłoniaków, jak również na ważne aspekty postępowania diagnostycznego, które w znacznym zakresie jest realizowane poza oddziałami hematologicznymi lub onkologicznymi.
Opis przypadku 1
Pacjentka w wieku 41 lat została skierowana do kliniki hematologii z rozpoznaniem chłoniaka PMBCL. Pierwsze objawy, pod postacią powiększonych węzłów chłonnych szyjnych, pojawiły się około dwóch lat przed przyjęciem. Pacjentka początkowo nie podejmowała żadnych działań, jednak blisko rok przed przyjęciem do kliniki zgłosiła się do swojego lekarza rodzinnego. Miała wówczas wykonane badanie USG węzłów chłonnych obwodowych, w którym poza powiększonymi węzłami chłonnymi szyjnymi zidentyfikowano powiększone węzły chłonne pachowe. Pacjentka została skierowana na biopsję cienkoigłową węzła chłonnego pachowego. W pobranym materiale nie stwierdzono obecności komórek nowotworowych i pacjentkę pozostawiono w obserwacji, która trwała około 9 miesięcy.