Prawo dla lekarza
Transport pacjenta do szpitala w świetle art. 44 i 45 UoPRM
dr n. med., mgr prawa Dariusz Zawadzki1
dr n. med. Agnieszka Ciastkowska2
dr n. pr. Konrad Dyda, radca prawny3
- Odpowiedzialność i kompetencje kierownika zespołu ratownictwa medycznego w zakresie decyzji o transporcie pacjenta
- Zasady prawne i medyczne dotyczące wyboru docelowego szpitala transportu
- SOR a izba przyjęć oraz problem zawieszania działalności SOR-u
Transport pacjenta do szpitala to nieodłączny element pracy członków zespołów ratownictwa medycznego. Zgodnie z art. 36 i art. 37 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym (UoPRM) zespoły ratownictwa medycznego (ZRM) dzielą się na podstawowe, specjalistyczne i lotnicze. W zespole ratownictwa medycznego typu podstawowego kierownikiem zespołu jest ratownik medyczny/pielęgniarz systemu, pielęgniarka systemu, natomiast w zespole ratownictwa medycznego typu specjalistycznego i lotniczego – lekarz1.
De facto większość wizyt zespołów ratownictwa medycznego kończy się transportem pacjenta do szpitala ze względu na ograniczone możliwości diagnostyczne w warunkach przedszpitalnych. Nie można oczywiście zakładać a priori popełnienia błędu w związku z niezabraniem pacjenta do szpitala, ale w przypadku transportu do szpitala należy mieć na uwadze, że wybór szpitala docelowego jest tak ważny jak ustalenie rozpoznania jednostki chorobowej, szczególnie bezpośrednio zagrażającej zdrowiu i życiu. Wybór docelowego miejsca transportu pacjenta przez zespół ratownictwa medycznego ma często kluczowe znaczenie nie tylko dla życia, lecz także dla jego zdrowia. W przypadku rozpoznania bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia wdrożenie prawidłowego leczenia wpływa na jego skuteczność, a co za tym idzie – większe szanse na przeżycie oraz zminimalizowanie negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Można wymienić przykłady kilku stanów zagrożenia zdrowotnego, w których czas oraz właściwe miejsce udzielenia pomocy mają istotne klinicznie znaczenie, a mianowicie np. ostry zespół wieńcowy, udar mózgu i hipotermię. Wówczas transport pacjenta do szpitala, w którym może on otrzymać świadczenia zdrowotne w pełni adekwatne do jego stanu zdrowia, ma zasadnicze znaczenie, a decyzja w tym zakresie należy do jednych z najważniejszych spośród tych, jakie muszą podjąć osoby odpowiedzialne za opiekę nad chorym. Kryteria wyboru właściwej placówki ochrony zdrowia warunkują ogólne przepisy prawa, ale również aktualna wiedza medyczna2. Jedynie łączne zastosowanie kryteriów prawnych i medycznych prowadzi do podjęcia właściwej decyzji o transporcie pacjenta do szpitala.