Wytyczne w praktyce

VA-ECMO w pozaustrojowej resuscytacji krążeniowo-oddechowej u dorosłych z opornym NZK

dr n. med. Małgorzata Celińska-Spodar1

dr n. med. Marta Załęska-Kocięcka2

lek. Mariusz Śledź3,4

1Zakład Anestezjologii i Intensywnej Terapii, Narodowy Instytut Kardiologii Stefana Kardynała Wyszyńskiego – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie

2Klinika Niewydolności Serca, Transplantologii i Mechanicznego Wspomagania Krążenia, Narodowy Instytut Kardiologii Stefana Kardynała Wyszyńskiego – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie

3Department of Cardiothoracic and Vascular Surgery, Memorial Hermann Heart and Vascular Institute, Texas Medical Center, Houston, USA

4Health Science Center at Houston, The University of Texas, Houston, USA

Adres do korespondencji:

dr n. med. Małgorzata Celińska-Spodar

Zakład Anestezjologii i Intensywnej Terapii,

Narodowy Instytut Kardiologii Stefana Kardynała Wyszyńskiego

– Państwowy Instytut Badawczy

ul. Alpejska 42, 04-628 Warszawa

  • Wskazania do zastosowania VA-ECMO w ramach ECPR u dorosłych pacjentów z opornym nagłym zatrzymaniem krążenia i podstawowe informacje dotyczące procedury
  • Najważniejsze aspekty kliniczne i organizacyjne związane ze stosowaniem procedury ECPR z VA-ECMO
  • Kluczowe wskaźniki oceny skuteczności i bezpieczeństwa terapii

National Institute for Health and Care Excellence (NICE) jest niezależnym brytyjskim organem publicznym odpowiedzialnym za opracowywanie opartych na dowodach naukowych wytycznych klinicznych, standardów jakości oraz rekomendacji dotyczących finansowania i stosowania technologii medycznych w ramach National Health Service (NHS).

Nowe wytyczne NICE – Interventional Procedures Guid­ance (IPG) 8081 – które zostały opublikowane w październiku 2025 roku, stanowią eksperckie stanowisko określające zasady stosowania żylno-tętnicznej poza­ustrojowej oksygenacji membranowej (VA-ECMO – venoarterial extracorporeal membrane oxygenation) jako elementu zaawansowanych zabiegów resuscytacji krążeniowo-oddechowej (ECPR – extracorporeal cardiopulmonary resuscitation) w opornym na standardowe leczenie nagłym zatrzymaniu krążenia (NKZ) oraz zastępują wcześniejsze rekomendacje IPG482 z 2014 roku 2.

W porównaniu z wcześniejszymi rekomendacjami IPG482, które wskazywały na ograniczone dowody skuteczności ECPR i opierały się głównie na badaniach obserwacyjnych, nowe wytyczne IPG808 uwzględniają wyniki opublikowanych w ostatnich latach randomizowanych badań kontrolnych (RCT – randomized controlled trial) skupionych na zastosowaniu ECPR u pacjentów z opornym na leczenie nagłym zatrzymaniem krążenia. Jedną z istotnych zmian jest precyzyjniejsze określenie populacji chorych, którzy mogą odnieść korzyść z tej metody. W aktualnych zaleceniach wyraźnie odróżniono pacjentów z rytmem do defibrylacji lub potencjalnie odwracalną przyczyną zatrzymania krążenia, u których zastosowanie ECPR może być rozważane, od pacjentów z rytmami niedefibrylacyjnymi lub przyczynami nieodwracalnymi, u których procedura powinna być stosowana wyłącznie w ramach badań klinicznych. Autorzy nowych wytycznych kładą również większy nacisk na organizacyjne aspekty leczenia, podkreślając konieczność prowadzenia terapii w wyspecjalizowanych ośrodkach dysponujących doświadczeniem w zakresie VA-ECMO, odpowiednim zapleczem technicznym oraz zespołem wielodyscyplinarnym (tab. 1).

Autorzy wytycznych rekomendują, by personel medyczny kierował się przedstawionymi wytycznymi w procesie podejmowania decyzji terapeutycznych. Jednocześnie podkreślają, że wytyczne nie zwalniają lekarza z indywidualnej odpowiedzialności za dobór na...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Rekomendacje kliniczne wytycznych NICE

W wytycznych NICE wskazuje się, że VA-ECMO w ramach ECPR może być rozważana jako opcja terapeutyczna u dorosłych pacjentów z wewnątrzszpitalnym (IHCA – in-hospital cardiac [...]

Informacje o procedurze

ECPR jest formą zaawansowanej resuscytacji, w której wykorzystuje się system VA-ECMO u pacjentów, u których konwencjonalna resuscytacja krążeniowo-oddechowa nie doprowadziła do przywrócenia spontanicznego krążenia. [...]

Komentarz ekspertów NICE

Nagłe zatrzymanie krążenia to stan, w którym dochodzi do nagłego ustania prawidłowego krążenia krwi z powodu nieskutecznego skurczu mięśnia sercowego.

Wybrane aspekty kliniczne i organizacyjne

W trakcie opracowywania wytycznych komitet NICE wyszczególnił kilka istotnych aspektów klinicznych i organizacyjnych związanych z zastosowaniem VA-ECMO w ramach ECPR:

Komentarz: zastosowanie ECPR w Polsce w kontekście wytycznych NICE

Opublikowane przez NICE wytyczne IPG808 stanowią ważny punkt odniesienia dla rozwoju programów pozaustrojowej resuscytacji krążeniowo-oddechowej na świecie, również w Polsce. Obecnie dostępność [...]

Do góry