Choroby naczyniowe

Redaktor działu: dr n. med. Jarosław Pniewski
Oddział Neurologiczny,Szpital Czerniakowski, Warszawa

Wskazania do pilnej interwencji neuroradiologicznej

lek. Dominika Stasiewicz-Melka1, dr hab. n. med. Adam Kobayashi2,3

1 Zakład Radiologii, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa

2 II Klinika Neurologiczna, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa

3 Centrum Interwencyjnego Leczenia Udaru Mózgu, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa

Adres do korespondencji: dr hab. n. med. Adam Kobayashi, II Klinika Neurologiczna, Instytut Psychiatrii i Neurologii, ul. Sobieskiego 9, 02-957 Warszawa, e-mail: akobayas@ipin.edu.pl

Wprowadzenie

Początki rozwoju neuroradiologii zabiegowej datuje się na 1927 rok, kiedy to portugalski neurolog Egaz Moniz wykonał pierwszą angiografię mózgową.1 Kolejnym ważnym etapem rozwoju technik radiologii zabiegowej było opracowanie przez szwedzkiego radiologa Seldingera metody małoinwazyjnego przezskórnego cewnikowania tętnic w 1953 roku.2 Pierwszy zabieg z dziedziny neuroradiologii zabiegowej wykonał Lussenhop w 1960 roku i była to embolizacja malformacji tętniczo-żylnej przez wprowadzenie do światła tętnicy silikonowych cząstek w celu zablokowania przepływu.3 Natomiast przełomem w leczeniu tętniaków mózgu była metoda przedstawiona przez rosyjskiego neurochirurga Fiodora Serbinienko, który w 1971 roku dokonał embolizacji za pomocą odczepianego balona wprowadzanego do worka tętniaka.4 Niestety, metoda ta była trudna technicznie i wiązała się z długim czasem trwania zabiegu. Największym wyzwaniem było dopasowanie wielkości balonu do światła tętniaka. Zbyt duży mógł doprowadzić do pęknięcia ściany tętniaka, natomiast zbyt mały nie hamował napływu krwi do tętniaka i w efekcie nie zmniejszał ryzyka jego pęknięcia. Rozwiązaniem tego problemu okazało się wprowadzenie w 1991 roku przez Guido Guglielmiego metalowych spiral odczepianych elektrolitycznie.5 Obecnie neuroradiolodzy zabiegowi mogą wybierać spośród szerokiej gamy spiral, takich jak platynowe, pokryte hydrożelem, 2- i 3-wymiarowe, samodopasowujące się do światła tętniaka, bioaktywne, odczepiane elektrolitycznie, mechanicznie, hydraulicznie itd. Kolejnym krokiem milowym rozwoju technik wewnątrznaczyniowych było wprowadzenie stentów. Znalazły one zastosowanie nie tylko w leczeniu tętniaków, ale umożliwiły również rozwój metod leczenia zwężeń tętnic domózgowych i wewnątrzczaszkowych. Wraz z gwałtownym postępem technicznym w ostatnim dziesięcioleciu zwiększyło się zastosowanie radiologii interwencyjnej w leczeniu chorób układu nerwowego. Obecnie poza planowym leczeniem przewlekłych zmian naczyniowych mózgu, takich jak tętniaki i malformacje tętniczo-żylne, znajduje ona zastosowanie w stanach wymagających pilnej interwencji, takich jak krwotok podpajęczynówkowy i udar niedokrwienny mózgu.6

Krwotok podpajęczynówkowy

Krwotok podpajęczynówkowy (subarachnoid hemorrhage, SAH) to ostre wynaczynienie krwi do przestrzeni podpajęczynówkowej mózgowia i/lub rdzenia kręgowego wywołane przez przecieki z tętnic lub pęknięcie żył. Dotyczy ono głównie pacjentów w średnim wi...

Podstawowym badaniem wykonywanym przy podejrzeniu krwawienia podpajęczynówkowego jest tomografia komputerowa (TK). Czułość TK w pierwszych 12 godzinach szacuje się na 98-100%, spada ona wraz z czasem, który upłynął od wystąpienia krwawienia i po 2...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Udar mózgu

Według danych WHO udar mózgu jest drugą najczęstszą przyczyną zgonów na świecie.20 Jest to choroba, która najczęściej dotyka osób w średnim [...]