Neuroinfekcje

Redaktor działu: prof. dr hab. n. med Joanna Zajkowska
Klinika Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji UM, Białystok

Implanty ślimakowe w leczeniu głuchoty po zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych

lek. Dorota Kuryga
lek. Bartosz Piszczatowski
prof. dr hab. n. med. Marek Rogowski

Klinika Otorynolaryngologii, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku

Adres do korespondencji: lek. Dorota Kuryga, Klinika Otorynolaryngologii, Uniwersytecki Szpital Kliniczny, ul. M. Skłodowskiej-Curie 24A, 15-276 Białystok, e-mail: dorin_k@poczta.onet.pl, tel. 85 831 82 69

Przetrwała głuchota czuciowo-nerwowa stanowi główne powikłanie bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Konsekwencje społeczne głuchoty u dorosłych są poważne: utrata słuchu utrudnia funkcjonowanie i uniemożliwia aktywność zawodową. Odpowiednio wczesne wszczepienie implantów ślimakowych gwarantuje lepsze wyniki rehabilitacji słuchowej i pozwala tej grupie chorych na dalsze niezakłócone funkcjonowanie w społeczeństwie.

Wprowadzenie

Głuchota jest najczęstszym z przetrwałych powikłań zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych (ZOMR). Im dłużej toczy się proces zapalny, tym głębszy stopień niedosłuchu. W związku z tym ważne jest szybkie wdrożenie antybiotykoterapii, która – zwłaszcza u dzieci – może doprowadzić nawet do ustąpienia tego powikłania. Jeśli niedosłuch się utrzymuje, należy niezwłocznie pogłębić diagnostykę o badania audiologiczne i obrazowe (tomografię komputerową wysokiej rozdzielczości [HRCT – high resolution computed tomography] kości skroniowych), by zakwalifikować pacjenta do szybkiego wszczepienia implantu ślimakowego. Zwlekanie z konsultacją laryngologiczną i upływający czas działają na niekorzyść chorego, ponieważ postępujący proces osyfikacji błędnika utrudnia, a czasami nawet uniemożliwia przeprowadzenie udanej implantacji i rehabilitacji słuchu.

Niedosłuch odbiorczy i głuchota jako powikłania ZOMR

Szacuje się, że rocznie na całym świecie na ZOMR choruje ok. 1,2 mln osób. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych znajduje się w pierwszej dziesiątce chorób zakaźnych będących przyczyną zgonów.1 Szczególnie niebezpieczne są powikłania bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, wśród których na pierwsze miejsce wysuwa się przetrwała głuchota czuciowo-nerwowa, rozpoznawana nawet u 10% populacji dziecięcej jako powikłanie ZOMR.2,3 Stwierdza się również niedosłuch przejściowy lub fluktuacyjny.4

U dorosłych głuchota w następstwie ZOMR wiąże się głównie z zakażeniem Streptococcus pneumoniae, u dzieci najczęściej izolowanym z płynu mózgowo-rdzeniowego szczepem jest Neisseria meningitidis, a u noworodków za niedosłuch w przebiegu ZOMR odpowiadają przede wszystkim paciorkowce z grupy B oraz Escherichia coli. W krajach rozwijających się, gdzie nie wprowadzono szczepień przeciw Haemophilus influenzae typu b, drobnoustrój ten wciąż jest główną przyczyną głuchoty po ZOMR.

Dużą rolę w prewencji ZOMR pochodzenia bakteryjnego odegrało wprowadzenie szczepień przeciwko najczęstszym patogenom, które je wywołują – meningokokom i pneumokokom. Należy jednak pamiętać, że nie ma szczepionki, która byłaby skuteczna w przypadku...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Niedosłuch odbiorczy i głuchota jako powikłania ZOMR

Szacuje się, że rocznie na całym świecie na ZOMR choruje ok. 1,2 mln osób. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych znajduje się w pierwszej [...]

Patomechanizm głuchoty w przebiegu ZOMR

Niedosłuch po wyleczeniu ZOMR może się cofać, postępować, utrzymywać na stabilnym poziomie lub też mieć charakter fluktuacyjny. Przeważnie występuje obustronnie i [...]

Leczenie przeciwzapalne w przebiegu ZOMR w celu zapobiegania głuchocie

Powszechnie uważa się, że szybkie wdrożenie antybiotykoterapii stanowi kluczowy czynnik prognostyczny wystąpienia głuchoty wywołanej przez ZOMR. Wyniki badań przeprowadzonych na królikach [...]

Osyfikacja ślimaka jako zagrożenie dla skutecznej implantacji wszczepu ślimakowego

Jak wcześniej wspomniano, głuchota wynika najczęściej z uszkodzenia ślimaka. Infekcja z opon mózgowo-rdzeniowych do ucha wewnętrznego może przechodzić dwojako:

Opis przypadku 1

Opis przypadku 2

Mężczyzna, lat 68, został przyjęty do Kliniki Neuroinfekcji z objawami ZOMR: podsypiający, reaguje na silne bodźce bólowe, otwiera oczy, ale nie [...]

Usznopochodne powikłania śródczaszkowe

Powikłania usznopochodne są następstwem niepomyślnego zejścia zapalenia ucha środkowego, zarówno ostrego, jak i przewlekłego. Zakażenie bakteryjne oraz towarzyszący mu stan zapalny [...]

Opis przypadku 3

Mężczyzna, lat 39, z trwającym od tygodnia bólem ucha prawego i towarzyszącym uczuciem zatkania tego ucha zgłosił się do SOR z [...]

Podsumowanie

Głuchota postlingwalna, stanowiąca najczęstsze powikłanie ZOMR, ma głównie charakter czuciowo-nerwowy i wynika zazwyczaj z uszkodzenia receptora słuchu – narządu Cortiego. Bardzo [...]