Nowości w praktyce

Zastosowanie fMRI w ocenie przedoperacyjnej pacjentów z padaczką – podsumowanie wytycznych AAN

dr n. med. Jacek Brzeziński

MCD Voxel Warszawa

Adres do korespondencji: dr n. med. Jacek Brzeziński, MCD Voxel Warszawa, e-mail: brzezinski.j@gmail.com

American Academy of Neurology opublikowała raport dotyczący roli czynnościowego magnetycznego rezonansu jądrowego w przedoperacyjnej ocenie pacjentów z padaczką. Akademia oceniła wartość diagnostyczną i prognostyczną tego badania w określaniu lateralizacji czynnościowej oraz przewidywanego wpływu planowanego zabiegu na mowę i pamięć.

Wprowadzenie

Padaczka, jej diagnostyka i leczenie to istotny problem kliniczny, dotyczący 50-70 mln mieszkańców kuli ziemskiej. W wybranych przypadkach padaczki jako metodę terapeutyczną stosuje się leczenie operacyjne. Ocena przedoperacyjna, uwzględniająca lokalizację ważnych ośrodków neurologicznych, ma istotny wpływ na określenie zakresu zabiegu. Oprócz stosowanego od połowy ubiegłego wieku testu Wady w ostatnich 25 latach coraz większą rolę w ocenie przedoperacyjnej zabiegów neurochirurgicznych odgrywa badanie rezonansu magnetycznego, szczególnie czynnościowy magnetyczny rezonans jądrowy (fMRI – functional magnetic resonanse imaging).

American Academy of Neurology (AAN) przedstawiła niedawno raport dotyczący roli fMRI w przedoperacyjnej ocenie pacjentów z padaczką. Jego celem była ocena wartości diagnostycznej i prognostycznej fMRI w określaniu lateralizacji czynnościowej oraz przewidywanego wpływu planowanej operacji na mowę i pamięć.

Panel składający się z 11 osób klasyfikował prace poświęcone omawianej problematyce zgodnie z procedurą AAN z 2004 r. Przynajmniej dwóch jego członków przeanalizowało w całości 172 prace dotyczące ludzi, w tym 37 wybrano do analizy danych. Pominięto prace kazuistyczne, prace oparte na mniej niż 15 przypadkach, metaanalizy oraz artykuły redakcyjne. Autorzy podjęli próbę opracowania wytycznych, odpowiadając na wymienione niżej pytania.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Czy fMRI jest porównywalny z obecnym standardem (test Wady) w określaniu lateralizacji funkcji językowych?

Stwierdzono, że fMRI był zgodny z testem Wady w 87% przypadków padaczki przyśrodkowej części płata skroniowego (MTLE – medial temporal lobe [...]

Czy fMRI jest użyteczny do przewidywania wpływu operacji mózgu na funkcje językowe u pacjentów z padaczką?

Stwierdzono, że fMRI może być przydatny do przewidywania wpływu ewentualnej lobektomii skroniowej na funkcje językowe u pacjentów z padaczką (jedna praca [...]

Czy fMRI jest porównywalny z obecnym standardem (test Wady) w określaniu lateralizacji pamięci?

Stwierdzono, że fMRI jest metodą porównywalną z testem Wady w określaniu lateralizacji pamięci i może być stosowany w tym celu (prace [...]

Czy fMRI jest przydatny do przewidywania wpływu lobektomii skroniowej na pamięć werbalną u pacjentów z padaczką?

Stwierdzono, że obserwowana w fMRI lewostronna asymetria aktywacyjna podczas przetwarzania materiału słownego, niezależnie od tego, czy występuje w środkowym płacie skroniowym [...]

Czy fMRI jest przydatny do przewidywania wpływu lobektomii skroniowej na pamięć obrazową u pacjentów z padaczką?

Stwierdzono, że obserwowana w fMRI asymetria aktywacyjna podczas przetwarzania materiału obrazowego (rozpoznawanie scen lub twarzy) w trakcie testów pamięci obrazowej może [...]

Czy istnieją wystarczające dowody na to, że fMRI może zastąpić dotychczasowy standard (test Wady) w ocenie przedoperacyjnej pacjentów z padaczką? Czy ma taką samą dokładność diagnostyczną i jest równie skuteczny w przewidywaniu wyniku operacji?

Na podstawie jednej pracy klasy I i jednej pracy klasy III stwierdzono, że badanie fMRI może być skuteczne w określaniu lateralizacji funkcji [...]