Kontrowersyjne poglądy

Hipertermia – metoda wspomagająca leczenie nowotworów

Mgr Paweł Zdanowski

Prof. dr hab. med. Leszek Królicki

Zakład Medycyny Nuklearnej Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: Prof. dr hab. med. Leszek Królicki, Zakład Medycyny Nuklearnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny, ul. Banacha 1a, 02-097 Warszawa, tel. 22 599 22 70

Działanie lecznicze hipertermii nadal budzi kontrowersje. Wielu badaczy uważa jej efekt za nieznaczący. Jednak działanie hipertermii jest udokumentowane w blisko 30 tys. publikacji oraz ponad 30 badaniach klinicznych. Należy podkreślić, że hipertermia jest procedurą uzupełniającą leczenie radio- i chemioterapeutyczne. Hipertermia jest traktowana jako brakujące ogniwo w całościowym procesie leczenia chorego. Wiele nowych danych i perspektywy zastosowania hipertermii w przyszłości zawarte są w artykule Peekena i wsp. opublikowanym w 2017 roku. Autorzy podkreślają, że połączenie hipertermii z immunoterapią czy nanomedycyną będą kolejnymi drogami rozwoju tej techniki.[1]

Hipertermia jest uznawana za jedną z najstarszych procedur medycznych, liczących ok. 5 tys. lat. Była praktykowana już w starożytnym Egipcie (3 tys. lat p.n.e.).[2] Pierwszy znany zabieg z zastosowaniem termoterapii przeprowadził Imhotep, egipski kapłan i lekarz w V wieku p.n.e. Przed operacją chirurgicznego usunięcia nowotworu poddał go działaniu naturalnego ciepła (gorączki), wspomagając w ten sposób odpowiedź immunologiczną organizmu. Zalety terapeutycznego wpływu ciepła na organizm w postaci łaźni termalnych wykorzystywali w kolejnych wiekach Grecy, Żydzi, Rzymianie, Chińczycy i Japończycy.[3-4] Następnym krokiem było wprowadzenie w XIX wieku techniki fal radiowych wysokiej częstotliwości.[5] Ostateczną datą ogólnoświatowego zainteresowania hipertermią był rok 1975, kiedy zorganizowano w Waszyngtonie pierwszy Międzynarodowy Kongres Hipertermii Onkologicznej.[6] Za kolebkę rozwoju współczesnej hipertermii można uznać Niemcy, w których stanowi ona jeden z istotnych elementów terapii onkologicznej uzupełniającej chemio-, radio- oraz immunoterapię.[7]

Główne zadanie hipertermii polega na wykorzystaniu energii cieplnej w leczeniu nowotworów. Stan ten, poprzez zwiększoną produkcję leukocytów, aktywuje układ immunologiczny do obrony, a następnie do niszczenia komórek nowotworowych. Temperatura cia...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Rodzaje hipertermii

Hipertermia znajduje zastosowanie w leczeniu większości typów nowotworów (z wyłączeniem nowotworów krwi) niezależnie od stopnia zaawansowania choroby. Opisano również działanie przeciwbólowe.[7] [...]

Wybrane wyniki badań

W badaniach Mayera i Hallinana (1996) w grupie chorych na nowotwory ENT, gruczołu piersiowego i czerniaka aż 89 proc. pacjentów wykazywało [...]