Wykrywanie wczesnych zmian nowotworowych z użyciem światła o wąskim spektrum (NBI)

Lek. Magdalena Wacławek

Dr hab. med. Jarosław Miłoński

Prof. dr hab. med. Jurek Olszewski

Klinika Otolaryngologii, Onkologii Laryngologicznej, Audiologii i Foniatrii II Katedry Otolaryngologii UM w Łodzi

Adres do korespondencji: Prof. dr hab. med. Jurek Olszewski, Klinika Otolaryngologii, Onkologii Laryngologicznej, Audiologii i Foniatrii, II Katedry Otolaryngologii UM w Łodzi, ul. Żeromskiego 113, 90-549 Łódź, tel. 42 639 35 80, faks 42 639 35 80, e-mail: jurek.olszewski@umed.lodz.pl

Celem niniejszej pracy jest przedstawienie endoskopii związanej z użyciem światła o wąskim spektrum (narrow band imaging – NBI) jako nowoczesnej metody wykrywania wczesnych zmian nowotworowych w obrębie głowy i szyi. NBI doczekało się już wielu badań klinicznych badających zarówno czułość, swoistość w wykrywaniu pierwotnych wczesnych zmian nowotworowych, jak i przydatność w czasie operacji w celu zachowania marginesu podczas resekcji złośliwych zmian czy też poszukiwania ognisk wznowy u pacjentów po leczeniu operacyjnym, radioterapii, radiochemioterapii.

Obrazowanie za pomocą światła o wąskim spektrum daje nadzieję na skuteczny monitoring pacjentów po zastosowanym leczeniu nowotworów górnego odcinka dróg oddechowych i drogi pokarmowej. Dlatego tak ważna jest kontynuacja badań i propagowanie idei endoskopii z wykorzystaniem światła o wąskim spektrum.

Zgodnie z danymi Krajowego Rejestru Nowotworów nowotwory głowy i szyi stanowiły w 2012 roku 9 proc. wszystkich nowotworów rozpoznanych u mężczyzn oraz 5 proc. u kobiet. Dane WHO pokazują, że każdego roku rozpoznaje się na świecie 550 tys. nowych zachorowań na nowotwory jamy ustnej i gardła oraz 160 tys. krtani. Szacuje się, że rocznie na nowotwory głowy i szyi umiera ok. 400 tys. osób.

Pierwsze objawy nowotworów górnego odcinka dróg oddechowych i drogi pokarmowej są niecharakterystyczne i często mało niepokojące dla pacjentów. Powoduje to wysoki stopień zaawansowania w momencie wykrycia i przekłada się na niekorzystne rokowanie. Leczenie jest bardzo trudne i wymaga szczegółowego monitorowania po jego zakończeniu.[1]

Niezmiernie ważne jest poszukiwanie metody wczesnego wykrywania zmian nowotworowych górnego odcinka dróg oddechowych i drogi pokarmowej. Wydaje się, że taką możliwość stwarza nowoczesna endoskopia z wykorzystaniem światła o wąskim spektrum. W porównaniu ze standardową endoskopią z użyciem białego światła, w której możemy zaobserwować jedynie makroskopowy wygląd zmiany, endoskopia z wykorzystaniem NBI pozwala na wgląd w procesy neoangiogenezy błony śluzowej i podśluzowej obserwowanych patologii. Z tego powodu nazywana bywa czasem biopsją optyczną.[2] Oczekujemy, że w przyszłości endoskopia z wykorzystaniem NBI spowoduje zmniejszenie liczby niepotrzebnych biopsji oraz fałszywie ujemnych wyników histopatologicznych.[2] Celem niniejszej pracy jest przedstawienie endoskopii, związanej z użyciem światła o wąskim spektrum jako nowoczesnej metody wykrywania wczesnych zmian nowotworowych w obrębie głowy i szyi.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Fizyczne zasady obrazowania, sprzęt i interpretacja wyników

Endoskopia z wykorzystaniem światła o wąskim spektrum oparta jest na modyfikacji spektralnych właściwości wiązki fali z wykorzystaniem specjalnego filtra umieszczonego w [...]

NBI w badaniach klinicznych

Dość nowa metoda NBI doczekała się już wielu badań klinicznych badających zarówno czułość, swoistość w wykrywaniu pierwotnych wczesnych zmian nowotworowych, jak [...]

NBI jako metoda przesiewowa w wykrywaniu wczesnych zmian nowotworowych górnego odcinka dróg oddechowych oraz przewodu pokarmowego

W powyższych artykułach bardzo często padało porównanie obrazowania NBI jako przyszłego standardu wykrywania nowotworów. Piazza i wsp.[1] podkreślają, że jest to [...]

Podsumowanie

1. Obrazowanie za pomocą światła o wąskim spektrum daje nadzieję na skuteczny monitoring pacjentów po zastosowanym leczeniu nowotworów górnego odcinka dróg [...]