Pytania do specjalisty

Gastroenterologia

Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Fyderek

Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia Dzieci UJCM w Krakowie

Pediatr Dypl. 2013;17(6):72-79

1. Eozynofilowe zapalenie jelit u nastolatki z utratą masy ciała, potwierdzone badaniem histopatologicznym, dwukrotnie wykonano kolonoskopię. Czy należy leczyć steroidami? W jakich dawkach i jak długo? Jakie jest rokowanie? Może zastosować leczenie dietetyczne lub inne?

Objawowe eozynofilowe zapalenie jelita (zapewne grubego, skoro potwierdzone kolonoskopowo i histologicznie) jest rzadko występującą i trudną do leczenia chorobą. U chorych stwierdza się eozynofilię we krwi obwodowej i w około 50% zwiększone stężenie IgE. Jeżeli zajęte jest jelito cienkie, występują objawy enteropatii wydzielniczej.

Przed leczeniem należy podjąć próbę identyfikacji potencjalnego czynnika alergizującego. Prostym badaniem są testy skórne, jednak nie zawsze wiarygodne w ocenie prawdziwie uczulającego czynnika. Jeśli w trakcie testu ustalimy pokarm alergizujący, należy podjąć próbę jego eliminacji. Takie postępowanie może przynieść poprawę. Innym, może skuteczniejszym sposobem leczenia dietetycznego jest zastosowanie diety elementarnej.

Większość chorych wymaga leczenia steroidami podawanymi ogólnie. W eozynofilowym zapaleniu przełyku mogą być skuteczne steroidy wziewne. Nie ma dobrej odpowiedzi na pytanie, jak długo należy je stosować. Jeśli będziemy je podawać zbyt krótko, objawy mogą powrócić. Leczenie zapewne powinno trwać kilka tygodni, przy zastosowaniu malejącej dawki.

Przyjmując etiologię alergiczną, można spróbować podać: leki przeciwhistaminowe, montelukast czy kromoglikan sodu, wszystko raczej z miernym skutkiem.

Wspomniana utrata masy ciała, która wystąpiła u dziewczynki, zawsze jest niepokojąca. Powinno się wtedy wziąć też pod uwagę inne przyczyny chorób zapalnych jelit, przede wszystkim chorobę Leśniowskiego-Crohna.

2. Czy długotrwałe leczenie antagonistami kanału wapniowego powoduje u dzieci udowodnione działania niepożądane?

Nie zalecam długotrwałego leczenie antagonistami kanału wapniowego dzieci, gdyż bardzo rzadko przynoszą poprawę w stanach spastycznych przełyku (DES) i są nieskuteczne w achalazji. Za to występuje dużo działań niepożądanych. Dlatego jeżeli po zast...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

1. Eozynofilowe zapalenie jelit u nastolatki z utratą masy ciała, potwierdzone badaniem histopatologicznym, dwukrotnie wykonano kolonoskopię. Czy należy leczyć steroidami? W jakich dawkach i jak długo? Jakie jest rokowanie? Może zastosować leczenie dietetyczne lub inne?

Objawowe eozynofilowe zapalenie jelita (zapewne grubego, skoro potwierdzone kolonoskopowo i histologicznie) jest rzadko występującą i trudną do leczenia chorobą. U chorych stwierdza się eozynofilię [...]

3. Czy u dziecka z bólami brzucha można odroczyć badanie USG do czasu wystąpienia objawów alarmowych? Co z wczesną diagnostyką guzów brzucha?

Uważam, że badanie ultrasonograficzne należy do badań ogólnodostępnych i gdy są jakieś wątpliwości, nie należy go odraczać, np. do czasu pojawienia się [...]

4. Bóle brzucha i dodatni wynik testu w kierunku Helicobacter pylori w kale: czy można włączyć leczenie trójskładnikowe bez endoskopii?

Tutaj odpowiedź jest krótka – nie. Leczymy zakażenia Helicobacter pylori wtedy, gdy stwierdzimy endoskopowo zmiany, jakie powoduje ta bakteria. Obecność zmian [...]

5. Jakie należy stosować leki i jak długo leczyć czynnościowe bóle brzucha?

To bardzo ogólne pytanie. Leczenie czynnościowego bólu brzucha, którego przyczyną może być kilka jednostek, uwzględnia farmakoterapię, psychoterapię, postępowanie dietetyczne. W odniesieniu do [...]

6. Jak długo można dziecku podawać trimebutynę?

W charakterystyce leku nie ma wyraźnych ograniczeń czasowych co do jego podawania. Brakuje też dobrych badań na ten temat. Jeśli leczenie jest [...]

7. Jak postępować w przypadku stwierdzenia w badaniu USG powiększenia węzłów chłonnych jamy brzusznej (diagnostyka bólów brzucha)?

Stwierdzenie powiększenia węzłów chłonnych podczas badania USG jamy brzusznej jest dość częste. Ważne, czy węzły występują pojedynczo, czy w pakietach, czy towarzyszy [...]

8. U dziecka obecnie bez objawów (biegunki) w posiewie stolca stwierdzono Clostridium difficile – jak należy postępować w tym przypadku?

Nie ma potrzeby leczenia zakażenia Clostridium difficile, jeśli nie ma objawów biegunki. Coraz częściej zdarza się nosicielstwo tej bakterii i wzrasta jej [...]

9. Proszę o ocenę wiarygodności testu laktoferyny w stolcu – czy wynik dodatni jest tylko przy bakteryjnym zapaleniu jelita?

Oznaczanie laktoferyny w stolcu obok kalprotektyny jest ostatnio chętnie wykorzystywane w celu oceny zaostrzeń nieswoistych zapaleń jelit. Oba testy wydają się podobnie wiarygodne [...]

10. Jakie są teraz standardy postępowania w zapaleniu błony śluzowej żołądka w przypadku wykrycia H. pylori testem ureazowym?

Wykrycie H. pylori testem ureazowym podczas endoskopii i stwierdzenie stanu zapalnego (dobrze, jeśli zakażenie potwierdzone jest jeszcze innym testem, np. badaniem histopatologicznym) [...]

11. Czy należy leczyć biegunkę przy dodatnim wyniku w kierunku Candida albicans?

Intensywny wzrost w stolcu Candida albicans oraz objawy biegunki wymagają leczenia. Szczególnie wtedy, gdy wcześniej dziecko było leczone antybiotykami lub odporność organizmu [...]

12. Czy stwierdzenie zmian grzybiczych w dwunastnicy (drożdżakowych) w endoskopii wymaga leczenia? Dziecko chore na wrzodziejące zapalenie jelita grubiego jest uczulone na sulfasalazynę. Obecnie w trakcie zaostrzenia. Co można włączyć oprócz wlewu z hydrokortyzonu?

W tym pytaniu faktycznie zawarte są dwie różne kwestie. W odniesieniu do stwierdzenia zmian grzybiczych w dwunastnicy należy je leczyć (nie wszystkie białe plamki [...]