Minisympozjum hematologia

Zmiany parametrów morfologii krwi w zależności od wieku dziecka

Magdalena Wołowiec

Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM

Kierownik Katedry i Kliniki: prof. zw. dr hab. n. med. Michał Matysiak

Adres do korespondencji: lek. Magdalena Wołowiec Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii WUM., ul. Marszałkowska 24, 00-576 Warszawa, e-mail: magdalena.wolowiec@litewska.edu.pl

Pediatr Dypl 2014;18(1):7-13

Słowa kluczowe

krwinki czerwone, krwinki białe, płytki krwi

Wprowadzenie

Morfologia krwi obwodowej jest jednym z podstawowych badań diagnostycznych wykonywanych w praktyce lekarza pediatry. Poza bezpośrednią oceną czynności układu czerwonokrwinkowego, białokrwinkowego i płytkotwórczego w szpiku kostnym interpretacja wyniku morfologii krwi pozwala na różnicowanie wielu chorób i stanów.

U dzieci zmiany, które zachodzą w układzie krwiotwórczym w zależności od wieku, znajdują odbicie w zakresie wartości fizjologicznych krwi obwodowej, znajomość wieku dziecka jest zatem niezbędna do prawidłowej interpretacji wyniku badania.

Przed przystąpieniem do analizy wyniku morfologii krwi istotne jest, by zwrócić uwagę na sposób i miejsce pobrania materiału. Wiadomo bowiem, że wartości niektórych parametrów morfologicznych we krwi żylnej i włośniczkowej nie są jednakowe.1 Liczba krwinek czerwonych oraz stężenie hemoglobiny we krwi włośniczkowej są nieco większe niż we krwi żylnej. To samo zjawisko dotyczy całkowitej liczby leukocytów oraz bezwzględnej liczby neutrofili – we krwi włośniczkowej parametry te są wyższe o około 8%.1 Odwrotnie, liczba płytek krwi okazuje się większa we krwi żylnej – średnio o 9%, w niektórych przypadkach nawet do 32%.1 Różnice między krwią żylną i włośniczkową bywają także nasilone przy ochłodzeniu organizmu powodującym zwolnienie przepływu krwi w naczyniach krwionośnych.1

W dalszej kolejności należy także zwrócić uwagę na jednostki, w których laboratorium diagnostyczne podaje wynik – stężenie hemoglobiny wyrażane jest bowiem w g/dl lub mmol/l. Do wzajemnego przeliczenia jednostek służą następujące wzory:2

g/dl = mmol/l x 1,61

mmol/l = g/dl x 0,62

Warto również wykluczyć obecność fałszywie dodatniego lub fałszywie ujemnego wyniku. Szczególnie często fałszywe wyniki dotyczą liczby płytek krwi. Fałszywie zaniżone wyniki badania zależą od obecności w pobranej krwi skrzepu lub mikroskrzepów wiążących płytki (skutek złego wymieszania krwi z antykoagulantem), tworzenia agregatów płytkowych (małopłytkowość rzekoma – zmniejszona liczba płytek krwi występuje jedynie we krwi pobranej na wersenian potasowy = EDTA) lub obecności tzw. płytek olbrzymich (głównie w chorobach rozrostowych układu krwiotwórczego), które mogą być policzone przez analizator jako inne elementy morfotyczne krwi. Przyczyną fałszywie zawyżonej liczby płytek krwi może być obecność fragmentów krwinek białych lub czerwonych, w tym histiocytów, zanieczyszczenie analizatora lub odczynników lub znaczna mikrocytoza krwinek czerwonych, kiedy wielkość krwinek czerwonych i płytek jest zbliżona, a liczba płytek mierzona w analizatorze metodą impedancyjną jest większa od rzeczywistej.3

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Fizjologiczne wartości morfologii u noworodka

Okres noworodkowy charakteryzuje się znaczną dynamiką zmian ogólnoustrojowych przebiegających w celu adaptacji dziecka do życia poza organizmem matki. Znajduje to swoje odbicie [...]

Wartości krwi obwodowej u noworodka niedonoszonego

U wcześniaków stężenie hemoglobiny po urodzeniu jest nieco mniejsze niż u dzieci urodzonych o czasie (14-18 g/dl, średnio 15 g/dl) i uzależnione od masy urodzeniowej [...]

Fizjologiczne wartości morfologii u niemowlęcia

Od drugiego tygodnia życia dziecka stężenie hemoglobiny we krwi obwodowej systematycznie się zmniejsza, co jest związane ze zmniejszeniem aktywności krwiotwórczej szpiku [...]

Fizjologiczne wartości morfologii u dziecka po 1 roku życia

Zmiany we krwi obwodowej u dzieci po 1 roku życia nie są już tak dynamiczne jak we wcześniejszym okresie życia, co jest [...]

Podsumowanie

Badanie morfologii krwi dzięki prostocie i niskim kosztom wykonania jest jednym z podstawowych badań diagnostycznych. Należy jednak pamiętać, że prawidłowa interpretacja wyniku zależy [...]