Omówmy to na przypadkach

REDAKTOR DZIAŁU Dr n. med. Anna Zawadzka-Krajewska, Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego, WUM

Atopowe zapalenie skóry

Maria Baltyn-Przybyłek

Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego WUM

Adres do korespondencji: lek. Maria Baltyn-Przybyłek, Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego WUM, ul. Działdowska 1/3, 01-184 Warszawa, e-mail: mbpspolsk@gmail.com

Pediatr Dypl. 2014;18(1):45-53

Słowa kluczowe

atopowe zapalenie skóry, wyprysk, glikokortykosteroidy

OPIS PRZYPADKU

Jedenastoletnia dziewczynka z obciążonym alergologicznym wywiadem rodzinnym została przyjęta do kliniki alergologii z powodu zmian skórnych pojawiających się z różnym nasileniem od okresu niemowlęcego, zlokalizowanych obecnie przede wszystkim w zgięciach kończyn oraz na dłoniach.

Dane z wywiadu: dziecko z pierwszej ciąży, urodzone w 40 tygodniu ciąży siłami natury, z urodzeniową masą ciała wynoszącą 3520 g, ocenione na 10 pkt w skali Apgar. Przebieg ciąży był niepowikłany. Wywiad rodzinny w kierunku chorób alergicznych był dodatni; matka choruje na alergiczny nieżyt nosa i alergiczne zapalenie spojówek.

W okresie wczesnoniemowlęcym skóra dziecka była sucha, z miejscowymi podrażnieniami i zaczerwienieniami. W 3 miesiącu życia u dziewczynki obserwowano zmiany rumieniowo-grudkowe na policzkach, do których dołączyły się pojedyncze zmiany o charakterze wyprysku na kończynach. Podejrzewając zmiany skórne w przebiegu alergii pokarmowej, wyeliminowano z diety matki produkty zawierające białko mleka krowiego. Po eliminacji obserwowano poprawę stanu skóry. W okresie niemowlęcym stolce były prawidłowe, obserwowano jednak nasilone kolki jelitowe.

W trakcie wprowadzania pokarmów uzupełniających zmiany skórne nasilały się po spożyciu produktów zawierających białko mleka krowiego, konserwanty i sztuczne barwniki. Z tego powodu u dziecka zastosowano dietę z wyłączeniem powyższych produktów. Do 7 roku życia zmiany wypryskowe o niewielkim nasileniu pojawiały się sporadycznie, lokalizując się przede wszystkim na kończynach oraz tułowiu.

Po 7 roku życia, mimo stosowanej diety oraz codziennej pielęgnacji skóry dermokosmetykami, u pacjentki nasiliły się suchość oraz świąd skóry, a także pojawiły się zmiany wypryskowe zlokalizowane przede wszystkim w zgięciach kończyn oraz rumieniowo-złuszczające na dłoniach i wokół oczu. Nasilenie zmian skórnych następowało przede wszystkim w okresie wiosennym.

Dotychczas dziecko pozostawało pod stałą opieką rejonowej poradni alergologicznej. W wykonanych we wrześniu 2011 roku punktowych testach skórnych z alergenami powietrznopochodnymi uzyskano dodatnie wyniki z alergenami pyłków traw i żyta, wyniki punktowych testów skórnych z alergenami pokarmowymi były ujemne, stężenie swoistych IgE (sIgE) dla wybranych alergenów powietrznopochodnych i pokarmowych było prawidłowe. Podejrzewając wówczas atopowe zapalenie skóry (AZS), kontynuowano pielęgnację skóry dermokosmetykami oraz okresowo włączano leki przeciwhistaminowe.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Diagnostyka

W celu ustalenia przyczyny zmian skórnych wykonano następujące badania:

Rozpoznanie

U dziewczynki rozpoznano atopowe zapalenie skóry. Rozpoznanie ustalono na podstawie kryteriów Hanifina i Rajki, uwzględniając dane z wywiadu osobniczego i rodzinnego oraz odchylenia w badaniu przedmiotowym. [...]

Omówienie

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest przewlekłą, nawrotową, zapalną chorobą, która dotyczy naskórka oraz skóry właściwej, której towarzyszy nasilony świąd. Uwzględniając podział [...]