Omówmy to na przypadkach

Redaktor działu: dr n. med. Anna Zawadzka-Krajewska Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Krwiomocz – kliniczny objaw zapalenia wyrostka robaczkowego

lek. Maria Daniel
dr n. med. Hanna Szymanik-Grzelak
prof. dr hab. n. med. Maria Roszkowska-Blaim

Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii WUM

Adres do korespondencji: lek. Maria Daniel, Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii WUM, ul. Marszałkowska 24, 00-576 Warszawa; e-mail: marysiadaniel@gmail.com

OPIS PRZYPADKU

Rodzice zgłosili się z dziewczynką w wieku 3 lat i 8 miesięcy na oddział ratunkowy szpitala pediatrycznego. Dziecko od 4 dni skarżyło się na niestały ból brzucha, przez 3 dni miało gorączkę, dlatego rodzice podawali mu ibuprofen w dawkach zalecanych przez producenta; dziewczynka nie była badana przez pediatrę.

W dniu poprzedzającym przyjęcie dziewczynka nie gorączkowała, miała gorszy apetyt, niechętnie piła, zgłaszała dolegliwości przy oddawaniu moczu, który był brunatny.

Przy przyjęciu na SOR temperatura ciała wynosiła 37,3°C, w badaniu ogólnym moczu stwierdzono obecność ciał ketonowych (50 mg/dl), białkomocz 150 mg/dl, leukocyturia 10-20 w polu widzenia, krwinkomocz całe pole widzenia, stwierdzono też liczne bakterie oraz dość liczne kryształy szczawianu wapnia. Podano paracetamol doustnie.

Z podejrzeniem zakażenia układu moczowego po północy dziewczynka została przyjęta na oddział nefrologiczny w 4 dobie choroby w stanie ogólnym dobrym, temperatura jej ciała była prawidłowa, parametry życiowe w normie, bez cech infekcji górnych dróg oddechowych; osłuchowo serce i płuca były bez zmian, brzuch miękki, niebolesny, objawy otrzewnowe ujemne, objaw Goldflama obustronnie ujemny.

Wywiad

Dziecko urodziło się z ciąży drugiej (porodu drugiego) rozwiązanej cięciem cesarskim, z urodzeniową masą ciała 3230 g; zostało ocenione na 10 punktów w skali Apgar. Prenatalnie stwierdzono poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego (UKM). Po urodzeniu na podstawie USG jamy brzusznej nadal obserwowano obustronne poszerzenie UKM i poszerzenie miedniczki nerki lewej; w wieku 7 miesięcy wykonano u dziewczynki cystografię mikcyjną (CUM), rozpoznano obustronne odpływy pęcherzowo-moczowodowe (OPM) – po stronie prawej II stopnia, po stronie lewej III stopnia – i w ramach profilaktyki przeciw nawrotom ZUM podano furaginę w dawce 1 mg/kg/24 h do czasu uzyskania prawidłowego wyniku kontrolnej CUM. W scyntygrafii dynamicznej nerek z użyciem 99mTc-EC (wykonanej w wieku roku i 3 miesięcy) stwierdzono poszerzenie UKM nerki lewej i jej upośledzoną funkcję wydzielniczą. Dziecko pozostawało pod opieką rejonowej poradni nefrologicznej, okresowo obserwowano niewielki krwinkomocz. Dotychczas u dziewczynki nie doszło do zapalenia układu moczowego (ZUM), nie było też gorączek o niejasnej etiologii.

Wywiad rodzinny dziecka był nieobciążony.

Diagnostyka

W celu ustalenia przyczyny krwiomoczu wykonano badania laboratoryjne:

  • CRP: 13,6 mg/dl (norma <1 mg/dl)
  • WBC: 13,2 tys./mm3; rozmaz: granulocyty 56,2%, limfocyty 24,8%, Hb 10,9 g/dl, Plt 434 tys./mm3
  • czas protrombinowy (INR): 0,99, czas kaolinowo-kefalinowy 32,55 s
  • parametry funkcji nerek prawidłowe (kreatynina 0,3 mg/dl, mocznik 18 mg/dl)
  • albuminy 3,3 g/dl, transaminazy (AspAT 32 j./l, AlAT 24 j./l), glikemia, Na, K w normie
  • badania w kierunku chorób kłębuszków nerkowych: ASO 40 j./l, C3 43 mg/dl, C4 36,2 mg/dl, IgG 485,5 mg/dl, IgA 95,9 mg/dl – prawidłowe
  • w badaniu ogólnym moczu (mocz żółty): erytrocyty świeże 24-28 w polu widzenia, ciała ketonowe 15 mg/dl, bez leukocyturii i białkomoczu
  • posiew moczu: wynik w kolejnej dobie jałowy.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Rozpoznanie

U dziewczynki śródoperacyjnie stwierdzono ropowicze ostre zapalenie wyrostka robaczkowego (OZWR) z rozlanym zapaleniem otrzewnej i naciekiem zapalnym moczowodu prawego. Usunięto wyrostek [...]

Omówienie

Krwiomocz stwierdza się w przypadku występowania co najmniej 0,5 ml krwi/l moczu, co powoduje zmianę jego barwy z żółtej przez różową, koloru [...]