Nowości w praktyce

SIDS w świetle wytycznych American Academy of Pediatrics z 2016 roku

lek. Stanisław Bogusławski
dr hab. n. med. Wojciech Feleszko

Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Adres do korespondencji: lek. Stanisław Bogusławski, Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ul. Żwirki i Wigury 63A, 02-091, Warszawa; e-mail: stasboguslawski@gmail.com

W artykule przedstawiono rekomendacje dotyczące zespołu nagłego zgonu niemowląt American Academy of Pediatrics z 2016 roku.

Wprowadzenie

Zespół nagłego zgonu niemowląt (SIDS – sudden infant death syndrome) znany jest powszechnie jako śmierć łóżeczkowa. W najnowszych wytycznych American Academy of Pediatrics (AAP) definiowany jest jako zgon niemowlęcia, którego nie można wytłumaczyć po gruntownym dochodzeniu zawierającym ocenę miejsca zgonu, badanie autopsyjne i dokładną analizę medycznego wywiadu dziecka. SIDS jest najczęstszą przyczyną zgonów dzieci między 28 dniem a 1 rokiem życia w krajach rozwiniętych. W USA w 2013 roku śmiertelność z powodu SIDS wynosiła 0,4 na 1000 żywych urodzeń.1 Według danych Eurostatu śmiertelność niemowląt z powodu SIDS w 2013 roku w Polsce wynosiła 0,11, a w całej Unii Europejskiej 0,17 na 1000 żywych urodzeń.2

Patofizjologia zespołu pozostaje nieznana. Klasycznie SIDS tłumaczony jest za pomocą modelu potrójnego ryzyka. Według niego do śmierci dochodzi w wyniku działania zewnętrznych stresorów na podatne niemowlę w trakcie krytycznego dla niego okresu rozwoju. Kluczowe dla zapobiegania wystąpieniu SIDS są układanie dziecka do snu w pozycji na wznak oraz dbałość o prawidłowe środowisko snu niemowlęcia. W artykule przedstawiono rekomendacje AAP z 2016 roku. Edukacja lekarzy i rodziców w zakresie przestrzegania zasad bezpieczeństwa dotycząca układania niemowląt do snu i eliminacji czynników ryzyka poddających się modyfikacji pozwoliła w ciągu 10 lat ograniczyć liczbę zgonów spowodowanych przez SIDS w Stanach Zjednoczonych o ponad 50%.

Nagły i niespodziewany charakter zgonu powoduje, że rodzice są często szalenie zaniepokojeni ryzykiem jego wystąpienia. Jednocześnie dzięki epidemiologicznym badaniom wiemy coraz lepiej, w jaki sposób możemy zmniejszać ryzyko wystąpienia tej tragedii. Porada w tym zakresie ze strony pediatry może zarówno działać uspokajająco na rodziców, jak i wpływać na dalsze zmniejszanie śmiertelności z powodu SIDS.

Klasyfikacja

Nie każdy nagły zgon niemowlęcia – postrzeganego dotychczas jako zdrowe – klasyfikowany jest jako SIDS. Szerszym określeniem jest nagły niespodziewany zgon niemowlęcia (SUID – sudden unexpected infant death), do której zalicza się także zgony, których przyczynę udaje się ustalić, na przykład uduszenie, infekcje, choroby metaboliczne, arytmie, urazy. SIDS jest jedną z podkategorii SUID.1 W piśmiennictwie opisywane są także przykłady jednoczesnego nagłego zgonu bliźniąt (SSIDS – simultaneous sudden infant death syndrome).3

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Patofizjologia – co wiemy?

Ze względu na nagły i nieprzewidywalny charakter zgonu w SIDS wciąż niewiele wiemy na temat patofizjologii tego zespołu. Większość danych czerpiemy [...]

Czynniki ryzyka SIDS

Autorzy zaznaczają, że zalecenia oparte są przede wszystkim na badaniach epidemiologicznych. Bardzo trudno zaplanować randomizowane badanie tak, aby nie budziło kontrowersji [...]

Rekomendacje AAP z 2016 roku

Autorzy zaznaczają, że zalecenia oparte są przede wszystkim na badaniach epidemiologicznych. Bardzo trudno zaplanować randomizowane badanie tak, aby nie budziło kontrowersji [...]

Podsumowanie

Przyczyna SIDS jest wciąż niepoznana, co także powoduje ogromny niepokój wśród rodziców. Jednocześnie wydaje się, że dokładne przestrzeganie zaleceń pozwala bardzo [...]