Psychiatria

Jakościowe zaburzenia świadomości – majaczenie alkoholowe

dr n. med. Anna Mosiołek

Klinika Psychiatryczna Wydziału Nauki o Zdrowiu WUM, Mazowieckie Specjalistyczne Centrum Zdrowia im. prof. Jana Mazurkiewicza

Adres do korespondencji: dr n. med. Anna Mosiołek
Mazowieckie Specjalistyczne Centrum Zdrowia im. prof. Jana Mazurkiewicza, ul. Partyzantów 2/4, 05-802 Pruszków
e-mail: manitka@tlen.pl

  • Podstawowe zasady postępowania z pacjentem z majaczeniem
  • Charakterystyka objawów stanów majaczeniowych
  • Specyfika majaczenia odstawiennego – objawy i właściwe interwencje medyczne

Opis przypadku

Pacjent, lat 58, został przywieziony na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) po interwencji policji przez pogotowie ratunkowe (PR). Policja została wezwana przez zaniepokojonych kierowców, gdyż mężczyzna biegał bez butów, w piżamie po drodze ekspresowej S8. Podczas zatrzymania był silnie pobudzony, niespokojny, drażliwy, zaatakował ratownika medycznego z zespołu PR. Twierdził, że słyszy strzały z karabinu, musi uciekać, bo jadą za nim samochody pancerne. Przekonywał, że „wszystko przez sąsiada Tadka, on rozpętał wojnę i teraz się dzieje, on o tym wie i dlatego chcą go zabić”. Mowa bezładna, wypowiedzi niedorzeczne. Pacjent całkowicie niezorientowany co do czasu i miejsca.

 

Na SOR niespokojny, krzyczał, usiłował uciekać. Widoczne objawy wegetatywne alkoholowego zespołu odstawiennego – zlewne poty, drżenia mięśniowe, skoki ciśnienia tętniczego (BP – blood presure), tachykardia zatokowa, temperatura 37,6°C. W badaniach laboratoryjnych: leukopenia 3,37/l, bilirubina 3,4 mg%, AspAT (aminotransferaza asparaginowa) 98 U/l, AlAT (aminotransferaza alaninowa) 102 U/l, stężenie K 3,1 mmol/l, Na 128 mmol/l.

W trakcie badania pacjent podawał, że widzi małe pajączki chodzące po jego rękach, czuł, jak drapią jego skórę, usiłował je zrzucać na podłogę. Zapewniał, że słyszy strzały z karabinu. Mężczyzna w trakcie rozmowy potwierdził wielomiesięczny ciąg alkoholowy – dokładny wywiad niemożliwy do zebrania. Rozpoznanie wstępne: alkoholowy zespół abstynencyjny powikłany majaczeniem.

Ze względu na biochemiczne objawy uszkodzenia komórek wątrobowych podano pacjentowi lorazepam 2 mg po., propranolol 10 mg po., tiaminę 100 mg po. Zlecono PWE (płyn wieloelektrolitowy) i kontrolę elektrolitów oraz ze względu na utrzymujące się bezładne pobudzenie z towarzyszącymi zachowaniami zagrażającymi przymus bezpośredni w postaci unieruchomienia pasami. Pacjent został przyjęty na oddział detoksykacji alkoholowej.

Charakterystyka jakościowych zaburzeń świadomości

Świadomość, najogólniej rzecz ujmując, jest to taki stan aktywności ośrodkowego układu nerwowego (OUN), który umożliwia nam samoorientację i orientację w otoczeniu. Jakościowe zaburzenia świadomości, inaczej majaczenie lub delirium, dotyczą przede wszystkim zniekształceń procesów poznawczych, które związane są z zakłóceniem czynności korowych i podkorowych struktur mózgu. W literaturze tematu jakościowe zaburzenia świadomości są określane wspólnym terminem delirium, czyli majaczenie1-3. Objawy to przede wszystkim:

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Podsumowanie

Różnorodność czynników mogących wywołać jakościowe zaburzenia świadomości powoduje, że prawie niemożliwe wydaje się ich całościowe i systematyczne omówienie. Dlatego w tym [...]