Leczenie bólu

Neuralgie nerwów czaszkowych

Dr n. med. Anna Przeklasa-Muszyńska

Dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska

Zakład Badania i Leczenia Bólu Katedry Anestezjologii i Intensywnej Terapii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego

Postawienie właściwego rozpoznania w przypadku bólu twarzy jest trudne – winić za to należy brak dobrych testów diagnostycznych oraz szeroki zakres przyczyn i objawów

Ból w obrębie twarzy stanowi dość poważny problem, nie tylko dla lekarzy, ale przede wszystkim dla pacjentów. Trudności w diagnostyce i terapii wynikają z faktu, że jego przyczyną mogą być zmiany dotyczące różnych struktur w obrębie twarzoczaszki: opon mózgowych, rogówki, zębów, śluzówki jamy ustnej i nosa, stawu skroniowo-żuchwowego i innych struktur. Ból twarzy ma kilka odmiennych cech fizjologicznych w porównaniu z rdzeniowym systemem nocyceptywnym. Badania z ostatnich lat wykazują różnice w elektrofizjologicznych, anatomicznych i farmakologicznych właściwościach aferentnych włókien trójdzielnych odpowiedzialnych za unerwienie struktur twarzy.[1] Potwierdziły one wcześniejsze przypuszczenia, że struktury odpowiedzialne za powstawanie dolegliwości bólowych wchodzą w interakcje z zakończeniami włókien nerwu trójdzielnego za pośrednictwem m.in. neurotrofin, kanałów jonowych i receptorów.[1]

Brak obiektywnych testów diagnostycznych oraz szeroki zakres przyczyn i objawów sprawiają, że postawienie właściwego rozpoznania w przypadku bólów twarzy jest trudne. Dlatego też wiedza na temat ich przewlekłych postaci jest niezbędna nie tylko dla lekarzy zajmujących się na co dzień leczeniem bólu, ale także dla lekarzy pierwszego kontaktu i innych specjalności medycznych, np. stomatologów, okulistów, laryngologów, neurologów.[2]

Ból twarzy w populacji ogólnej

Analiza elektronicznych baz danych Integrated Primary Care Information (IPCI)-Database zebranych przez Koopmana wskazuje, że całkowita zachorowalność na bóle twarzy wynosi 38,7 (95 proc. CI: 34,9-42,9)/100 000/rok, z czego największy odsetek stanowią: neuralgia trójdzielna (32,6 proc.) i klasterowe bóle głowy (32,3 proc.), w dalszej kolejności neuralgia popółpaścowa (9,9 proc.), neuralgia nerwu potylicznego (8,3 proc.), miejscowa neuralgia (4,7 proc.), neuralgia nerwu językowo-gardłowego (0,6 proc.), nietypowy ból twarzy (11,3 proc.).[2]

Diagnostyka różnicowa bólów twarzy

Powszechnie akceptowana jest klasyfikacja bólów głowy i twarzy opracowana przez International Headache Society – The International Classification of Headache Disorders,[3] gdzie opisano wiele zespołów bólowych dotyczących głowy i twarzy. Jednak wc...

Neuralgie nerwów czaszkowych

Neuralgia trójdzielna (NT)

Zdefiniowana jest jako ból nagły, zwykle jednostronny, ostry, krótki, kłujący i nawracający, w obszarze unerwienia jednej lub więcej gałęzi V nerwu czaszkowego. Zachorowalność wynosi ok. 12,5 (95 proc. CI: 10,4-14,9)/100 000/rok. Częstość zachorow...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Ból twarzy w populacji ogólnej

Analiza elektronicznych baz danych Integrated Primary Care Information (IPCI)-Database zebranych przez Koopmana wskazuje, że całkowita zachorowalność na bóle twarzy wynosi 38,7 [...]