Protetyka

Wybrane metody analizy okluzji

Lek. dent. Ewa Białożyt1

Prof. dr hab. med. Jacek Kasperski2

Dr n. med. Rafał Rój2

Lek. dent. Monika Tysiąc-Miśta1

Dr n. med. Magdalena Cieślik1

Współpraca: Anna Nowak,Joanna Starczynowska,Kacper Wachol3

1SUM, Wydział Lekarski z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu, Katedra Protetyki i Materiałoznawstwa Stomatologicznego, Zakład Materiałoznawstwa Stomatologicznego

2SUM, Wydział Lekarski z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu, Katedra Protetyki i Materiałoznawstwa Stomatologicznego, Zakład Protetyki Stomatologicznej

3SUM, Wydział Lekarski z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu, Katedra Protetyki i Materiałoznawstwa Stomatologicznego, SKN

W poszukiwaniu idealnego narzędzia do oceny warunków zwarciowych

Układ stomatognatyczny to zespół elementów twarzoczaszki, które razem tworzą jedność czynnościowo-morfologiczną. Wyróżnia się w nim trzy podzespoły funkcjonalne: mięśniowo-stawowy, zębowo-zębodołowy i zespół zębowo-zębowy. Zaburzenia funkcjonowania jednego podzespołu wpływają bezpośrednio na pozostałe elementy. Nieprawidłowości w zwarciu mogą więc prowadzić do uszkodzenia tkanek zęba, przyzębia, jak również być przyczyną schorzeń w obrębie mięśni żucia i stawu skroniowo-żuchwowego.[1] Z tego względu w leczeniu stomatologicznym tak ważna jest analiza zwarcia, która umożliwia eliminację przedwczesnych kontaktów oraz innych nieprawidłowości zwarciowych mających szkodliwy wpływ na pracę całego układu stomatognatycznego. W praktyce klinicznej do oceny warunków okluzji wykorzystywane są różnorodne narzędzia diagnostyczne od najbardziej prostych do najbardziej złożonych.[2] Zależności między zębami naturalnymi lub uzupełnieniami protetycznymi standardowo badane są przy użyciu kalk zwarciowych, folii artykulacyjnych, płytek wosku, mas silikonowych i polieterowych czy systemów komputerowych.[3]

Kalki i folie zwarciowe

Jednym z najpopularniejszych materiałów służących do badania okluzji jest kalka artykulacyjna. Może ona służyć do określania kontaktów zwarciowych i odnajdywania kontaktów przedwczesnych. Badanie okluzji za pomocą kalki artykulacyjnej jest stosunkowo prostą metodą diagnostyczną. Jest ona złożona z papierka nośnikowego, który powinien być wytrzymały na rozerwanie, i warstwy barwiącej składającej się z wosku, oleju i pigmentu, które tworzą hydrofobową mieszaninę.[4] Aby polepszyć odbicie i widoczność barwnika, dodawany jest środek adhezyjny. Natomiast nośnikiem dla folii artykulacyjnej jest folia poliestrowa, która może być metalizowana. Dzięki temu wzrasta wytrzymałość i odporność na odkształcenia przy jej niewielkiej grubości, a problem elektryczności statycznej zostaje wyeliminowany.[2]

Wśród zalet kalk należy wymienić:

  • niewielką, niezaburzającą położenia żuchwy względem szczęki grubość (8-100 mikrometrów),
  • precyzyjne oznaczenie barwnikiem miejsc kontaktu,
  • dużą dostępność i niską cenę.[5,6]
  • Występowanie kalki w dwóch kolorach umożliwia badanie kontaktów zębowych w zwarciu statycznym i w czasie ruchów.[6] Badanie za ich pomocą dostarcza tylko informacji na temat obecności i rozłożenia kontaktów zwarciowych, jednakże nie uzyskujemy wartości wywieranej siły na zęby. Na rynku są dostępne kalki progresywne, które pośrednio uwidaczniają siły zgryzowe poprzez różne odcienie barwnika zależnie od siły żucia.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Kalki i folie zwarciowe

Jednym z najpopularniejszych materiałów służących do badania okluzji jest kalka artykulacyjna. Może ona służyć do określania kontaktów zwarciowych i odnajdywania kontaktów [...]

Woski termoplastyczne

Płytki różowego wosku przydatne są w ocenie kontaktów przedwczesnych. Autorzy wielu publikacji zalecają umieszczenie uplastycznionej płytki wosku między łukami zębowymi, a [...]

Masy wyciskowe

Do rejestracji okluzji używane są masy tlenkowo-cynkowo-eugenolowe, polieterowe oraz silikonowe addycyjne. Po nałożeniu odpowiedniej ilości masy na osuszone powierzchnie zębów doprowadzamy [...]

Systemy komputerowe do analizy okluzji

Obrazowanie powstawania kontaktów zwarciowych w czasie od pierwszego kontaktu do pełnej interkuspidacji umożliwiają komputerowe systemy analizy zwarcia. Główną ich częścią są [...]

Podsumowanie

Każda z opisanych metod do rejestracji warunków zwarciowych ma swoje wady oraz zalety, dlatego też nie można wskazać idealnego narzędzia do [...]